Iris: Πότε το χαρτζιλίκι και οι μεταφορές χρημάτων θεωρούνται «επαύξηση περιουσίας»

Η αυξανόμενη χρήση των ψηφιακών πληρωμών και των εφαρμογών άμεσης μεταφοράς κεφαλαίων έχει θέσει σε νέο πλαίσιο τον φορολογικό έλεγχο. Ειδικότερα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) στρέφει το βλέμμα της στις συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω της υπηρεσίας Iris, εξετάζοντας σχολαστικά τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, φίλων και γνωστών, προκειμένου να εντοπίσει περιπτώσεις φοροδιαφυγής ή αδήλωτων εισοδημάτων.

Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα, οι καθημερινές συναλλαγές μικρής κλίμακας, όπως το λεγόμενο «χαρτζιλίκι» προς τα παιδιά ή μικροενισχύσεις ανάμεσα σε φίλους, δεν αποτελούν αντικείμενο φορολογίας, εφόσον κινούνται σε λογικά πλαίσια και μπορούν να δικαιολογηθούν. Ωστόσο, όταν οι χρηματικές μεταφορές επαναλαμβάνονται τακτικά και αφορούν μεγαλύτερα ποσά, η εφορία μπορεί να τις ερμηνεύσει ως «επαύξηση περιουσίας». Αυτό σημαίνει ότι τα ποσά αυτά ενδέχεται να θεωρηθούν ως αδήλωτο εισόδημα, το οποίο φορολογείται αναλόγως.

Κομβικό σημείο στον έλεγχο των μεταφορών χρημάτων αποτελεί η αιτιολόγηση και η συγγενική σχέση μεταξύ των εμπλεκομένων προσώπων. Συγκεκριμένα, οι γονικές παροχές και οι δωρεές χρημάτων μεταξύ στενών συγγενών πρώτης κατηγορίας (γονείς, παιδιά, σύζυγοι) καλύπτονται από το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι οι σχετικές συναλλαγές δηλώνονται επίσημα στην ΑΑΔΕ μέσω των προβλεπόμενων ηλεκτρονικών διαδικασιών πριν από τη διενέργεια της μεταφοράς.

Αντίθετα, μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων ή μακρινών συγγενών δεν απολαμβάνουν αυτού του προνομιακού καθεστώτος. Εάν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ εντοπίσουν ασυνήθιστες ροές κεφαλαίων που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα των φορολογουμένων, τότε οι ποσότητες αυτές κινδυνεύουν να φορολογηθούν με συντελεστές που φτάνουν έως και το 40%, ανάλογα με την κλίμακα της δωρεάς.

Οι ειδικοί στην αγορά και οι φοροτεχνικοί συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή στους πολίτες που χρησιμοποιούν καθημερινά το Iris για διάφορες συναλλαγές. Η σωστή αιτιολόγηση των ποσών κατά τη μεταφορά, καθώς και η τήρηση των νόμιμων διαδικασιών για μεγαλύτερα χρηματικά ποσά, είναι απαραίτητες για την αποφυγή δυσάρεστων εκπλήξεων σε μελλοντικούς φορολογικούς ελέγχους.