Fitch: Πώς η θεαματική μείωση του δημόσιου χρέους και η ανάπτυξη 22% οδήγησαν στις αναβαθμίσεις της Ελλάδας

Η εντυπωσιακή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων αποτέλεσαν τα βασικά θεμέλια πίσω από τις τρεις διαδοχικές αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας από το 2022. Αυτό επισημαίνει σε νέα, εκτενή έκθεσή του ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Fitch, αναλύοντας παράλληλα την πορεία της Κύπρου και της Πορτογαλίας ως θετικά παραδείγματα δημοσιονομικής προσαρμογής εντός της Ευρωζώνης.

Ιστορική υποχώρηση του χρέους και ισχυρή ανάπτυξη

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Fitch, η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη απόλυτη μείωση χρέους μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ συρρικνώθηκε θεαματικά από το 209% το 2020 στο 146% το 2025, ενώ προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 125% έως το 2029. Σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα, το ελληνικό χρέος βρίσκεται ήδη κατά περίπου 37 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα, εν αντιθέσει με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όπου παραμένει τέσσερις μονάδες υψηλότερος.

Κινητήριος μοχλός αυτής της επίδοσης υπήρξε η δυναμική οικονομική μεγέθυνση. Κατά την περίοδο 2021-2025, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε σωρευτικά κατά 22%, ξεπερνώντας κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (13,5%). Όπως υπολογίζει ο οίκος, η ισχυρή ανάπτυξη συνέβαλε αυτόνομα στη μείωση του δείκτη χρέους κατά 36 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα πρωτογενή πλεονάσματα και το παράδειγμα του Νότου

Πέρα από τους ευνοϊκούς μακροοικονομικούς δείκτες, η Fitch υπογραμμίζει ότι το στοιχείο που διαφοροποίησε την Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία από άλλες οικονομίες, όπως η Ισπανία και η Ιταλία, ήταν η αυστηρή προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία και η παραγωγή πρωτογενών πλεονασμάτων. Παράλληλα, ειδικά για την Ελλάδα, η ουσιαστική εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην άρση των περιορισμών αξιολόγησης.

Ο διεθνής οίκος χαρακτηρίζει την εμπειρία των χωρών αυτών «δίδαγμα» για άλλες υπερχρεωμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο, τονίζοντας πως οι διαρκείς πιστοληπτικές αναβαθμίσεις απαιτούν μακροχρόνια δημοσιονομική συνέπεια και όχι συγκυριακή μόνο ανάπτυξη.

Οι προκλήσεις της επόμενης ημέρας

Παρά τη θετική τροχιά, η Fitch εφιστά την προσοχή στις προκλήσεις του μέλλοντος. Η σταδιακή εξασθένηση των παραγόντων που ενίσχυσαν την ανάκαμψη –όπως η πλήρης εξομάλυνση του τουρισμού, η κορύφωση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης το 2026 και το τέλος του αρνητικού πραγματικού κόστους δανεισμού– μεταφέρει όλο το βάρος της απομόχλευσης στα πρωτογενή πλεονάσματα.

Όπως καταλήγει ο οίκος, η διατήρηση των πλεονασμάτων καθίσταται πιο απαιτητική σε ένα περιβάλλον δημογραφικής γήρανσης, αυξημένων αμυντικών δαπανών και ενδεχόμενης φθοράς της πολιτικής συναίνεσης, καθιστώντας αναγκαία τη συνεχή εγρήγορση των οικονομικών αρχών.