Financial Times: Κρίσιμη συνάντηση Ιράν και χωρών του Κόλπου στο Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ

Έντονη διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι κρατών-μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) προγραμματίζουν συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών του Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των Financial Times, οι συνομιλίες αναμένεται να διεξαχθούν στην παράκτια πόλη Σαλαλάχ του Ομάν, με βασικό στόχο την αποκλιμάκωση της έντασης και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τον κρισιμότερο θαλάσσιο δίαυλο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.

Το σχέδιο προσωρινής συμφωνίας για τη ναυσιπλοΐα

Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρίσκεται μια προσωρινή τεχνική ρύθμιση για την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων. Το σχέδιο, το οποίο διαμορφώθηκε σε αρχικό στάδιο ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Μουσκάτ, προβλέπει ότι τα πλοία θα εισέρχονται στα Στενά μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων και θα εξέρχονται κυρίως μέσω της πλευράς του Ομάν, χωρίς την επιβολή τελών διέλευσης.

Το Ομάν, διατηρώντας παραδοσιακά ρόλο ουδέτερου διαμεσολαβητή, επιδιώκει να εξασφαλίσει τη συναίνεση της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Από την πλευρά τους, οι μοναρχίες του Κόλπου επιθυμούν την άμεση εξομάλυνση της ροής των ενεργειακών τους εξαγωγών, διατυπώνοντας ωστόσο την επιφύλαξη ότι η συμφωνία δεν πρέπει να μετατραπεί σε μόνιμη μεταβολή του νομικού καθεστώτος των Στενών.

Το αδιέξοδο Ουάσιγκτον – Τεχεράνης και οι όροι του Ιράν

Παρά την περιφερειακή κινητικότητα, η πλήρης και απρόσκοπτη επαναλειτουργία του θαλάσσιου περάσματος προσκρούει στις τεταμένες σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την πλήρη απελευθέρωση των Στενών εάν η Ουάσιγκτον δεν ικανοποιήσει συγκεκριμένους όρους, όπως η άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, η επαναφορά των εξαιρέσεων για τις εξαγωγές πετρελαίου και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.

Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική κυβέρνηση έχει καταστήσει σαφές στους διαμεσολαβητές ότι απορρίπτει την απλή επιστροφή στο μνημόνιο του Ιουνίου, αξιώνοντας μια ευρύτερη συμφωνία που θα ενσωματώνει αυστηρούς περιορισμούς για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ελλείψει απευθείας διαύλων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, τρίτες χώρες όπως το Κατάρ και το Ομάν διεξάγουν εντατική διπλωματία παρασκηνίου.

Οικονομικές επιπτώσεις και περιφερειακή σταθερότητα

Η πίεση για την εξεύρεση λύσης είναι ασφυκτική, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται πλέον στον έβδομο μήνα της. Παρά τις δημόσιες διαβεβαιώσεις, όπως αυτές του Ντόναλντ Τραμπ περί ανοιχτών Στενών, οι χώρες του Κόλπου συνεχίζουν να υφίστανται σημαντικά εμπόδια στις εξαγωγές υδρογονανθράκων και στην εισαγωγή βασικών αγαθών, γεγονός που καθιστά τη συνάντηση στο Σαλαλάχ ένα από τα πιο κρίσιμα διπλωματικά στοιχήματα της περιόδου.