Ελ Νίνιο: Πώς θα επηρεάσει τον φετινό χειμώνα στην Ελλάδα – Οι εκτιμήσεις του καθηγητή Αθανάσιου Αργυρίου

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, ένας από τους σημαντικότερους οδηγούς της παγκόσμιας κλιματικής μεταβλητότητας, βρίσκεται στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος για τη διαμόρφωση των καιρικών συνθηκών της επερχόμενης χειμερινής περιόδου.

Παρότι αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό, οι επιδράσεις του διαχέονται σε ολόκληρο τον πλανήτη μέσω των λεγόμενων τηλεσυνδέσεων, επηρεάζοντας τα ατμοσφαιρικά ρεύματα και τη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Ο μηχανισμός του φαινομένου και η διαδρομή προς την Ευρώπη

Όπως εξηγεί ο καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών, Αθανάσιος Αργυρίου, το Ελ Νίνιο χαρακτηρίζεται από την ανώμαλη αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό. Αυτή η θερμική ανωμαλία τροποποιεί τη θέση του αεροχειμάρρου (jet stream), ο οποίος καθορίζει τη διέλευση των βαρομετρικών συστημάτων στο βόρειο ημισφαίριο.

Στη νότια Ευρώπη και την Ελλάδα, οι επιπτώσεις του φαινομένου δεν είναι τόσο γραμμικές όσο στις περιοχές του Ειρηνικού. Παρ’ όλα αυτά, η εμπειρία από προηγούμενες χρονιές με ισχυρό Ελ Νίνιο δείχνει ότι η ατμοσφαιρική πίεση αναδιατάσσεται, μεταβάλλοντας τη συχνότητα και την ένταση των κακοκαιριών που προσεγγίζουν τη χώρα μας κατά τους χειμερινούς μήνες.

Τι σημαίνει για τις θερμοκρασίες και τις βροχοπτώσεις στην Ελλάδα

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα προγνωστικά μοντέλα και την επιστημονική ανάλυση, η παρουσία του Ελ Νίνιο συνδέεται συχνά με στατιστική τάση για ηπιότερες θερμοκρασίες στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Αυτό δεν αποκλείει μεμονωμένα επεισόδια έντονου ψύχους ή χιονοπτώσεων, ωστόσο η μέση θερμοκρασία του χειμώνα τείνει να κυμαίνεται κοντά ή ελαφρώς πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Στο μέτωπο των βροχοπτώσεων, το τοπίο παραμένει πιο σύνθετο. Ιστορικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι περιοχές της δυτικής Ελλάδας και του νοτίου Αιγαίου ενδέχεται να καταγράψουν αυξημένα ύψη βροχής, καθώς η τροχιά των χαμηλών πιέσεων μετατοπίζεται νοτιότερα. Αντίθετα, η βόρεια και ανατολική ηπειρωτική χώρα συχνά βιώνει διαστήματα παρατεταμένης ανομβρίας, με εναλλαγές σύντομων αλλά δυνητικά έντονων καταιγίδων.

Η αβεβαιότητα των εποχικών προγνώσεων και η κλιματική αλλαγή

Ο κ. Αργυρίου υπογραμμίζει ότι οι εποχικές εκτιμήσεις δεν αποτελούν απόλυτες προβλέψεις καιρού, αλλά τάσεις πιθανοτήτων. Η αλληλεπίδραση του Ελ Νίνιο με άλλους ατμοσφαιρικούς παράγοντες, όπως η Βορειοατλαντική Ταλάντωση (NAO) και η κατάσταση του πολικού στροβίλου, μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει το επικρατές μοτίβο.

Επιπλέον, η συνεχιζόμενη κλιματική κρίση εισάγει νέες μεταβλητές στο σύστημα, καθιστώντας τις αποκρίσεις της ατμόσφαιρας πιο απρόβλεπτες. Η παρακολούθηση της εξέλιξης των θερμοκρασιών στη Μεσόγειο Θάλασσα, η οποία λειτουργεί ως θερμική αποθήκη και πηγή υγρασίας, παραμένει κρίσιμη για την τελική ένταση των καιρικών φαινομένων που θα εκδηλωθούν στη χώρα μας τους επόμενους μήνες.