Bloomberg: Πώς η δεκαετία Μακρόν μετέτρεψε τη Γαλλία στον «αδύναμο κρίκο» της Ευρώπης

Η υπόσχεση για έναν ριζικό εκσυγχρονισμό της γαλλικής οικονομίας, που θα ανέκοπτε την άνοδο του λαϊκισμού και θα καθιστούσε τη χώρα πρότυπο επιχειρηματικότητας στην Ευρώπη, έχει δώσει πλέον τη θέση της σε έναν διαρκή αγώνα πολιτικής και δημοσιονομικής επιβίωσης. Σε εκτενή ανάλυσή του, το πρακτορείο Bloomberg περιγράφει πώς η δεκαετία υπό την ηγεσία του Εμανουέλ Μακρόν κατέληξε να καταστήσει τη Γαλλία έναν από τους πιο ευάλωτους κρίκους της Ευρωζώνης, με το δημόσιο χρέος να οδεύει προς το 120% του ΑΕΠ έως το 2027.

Από τη μεταρρυθμιστική ορμή στην κοινωνική έκρηξη

Στην αρχή της πρώτης του θητείας, ο Γάλλος πρόεδρος διέθετε μια ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ευνοϊκές μακροοικονομικές συνθήκες. Με ρυθμούς ανάπτυξης άνω του 2%, υποχώρηση της ανεργίας και δημοσιονομικό έλλειμμα σε χαμηλά επίπεδα δεκαετίας, η κυβέρνηση προχώρησε σε τολμηρές αλλαγές: μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων, ευελιξία στην εργατική νομοθεσία και τον εμβληματικό νόμο PACTE για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.

Την τεχνοκρατική αυτή προσέγγιση εκπροσωπεί ο υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, ο οποίος εγκατέλειψε τον καναδικό χρηματοπιστωτικό οργανισμό Caisse de Dépôt et Placement du Québec για να ενταχθεί στο όραμα του Μακρόν. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ των επιτελικών σχεδιασμών και της κοινωνικής πραγματικότητας αποδείχθηκε καταλυτική. Τον Νοέμβριο του 2018, η απόπειρα επιβολής φόρου άνθρακα στα καύσιμα πυροδότησε το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων». Η κυβέρνηση αναγκάστηκε να υποχωρήσει, διαθέτοντας πάνω από 10 δισ. ευρώ σε παροχές για να κατευνάσει τις αντιδράσεις.

Το βαρύ δημοσιονομικό κόστος των αλλεπάλληλων κρίσεων

Πριν προλάβει να επανακάμψει η αρχική μεταρρυθμιστική ατζέντα, η πανδημία του κορονοϊού επέβαλε την πολιτική του «ό,τι χρειαστεί». Σύμφωνα με το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο, οι δαπάνες στήριξης και τόνωσης της οικονομίας κατά την τριετία από το 2020 ανήλθαν σε περίπου 190 δισ. ευρώ. Όπως υπογραμμίζει το Bloomberg, το κρίσιμο σφάλμα της γαλλικής διοίκησης ήταν ότι δεν απέσυρε εγκαίρως αυτά τα έκτακτα μέτρα.

Η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό με επιπλέον 72 δισ. ευρώ για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ποσό υψηλότερο από τον ετήσιο αμυντικό προϋπολογισμό της χώρας. Οι οριζόντιες επιδοτήσεις, όπως τα 8 δισ. ευρώ στα καύσιμα, διεύρυναν ανησυχητικά τη δημοσιονομική «μαύρη τρύπα».

Πολιτικό αδιέξοδο και πίεση από τις αγορές

Αν και το εκτεταμένο δίχτυ προστασίας εξασφάλισε στον Μακρόν την επανεκλογή του το 2022 απέναντι στη Μαρίν Λεπέν, η απώλεια της απόλυτης πλειοψηφίας στην Εθνοσυνέλευση στέρησε από την κυβέρνηση τη δυναμική για βαθιές τομές. Η αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού περιορίστηκε κυρίως στην αύξηση των ορίων ηλικίας, εντείνοντας την κοινωνική πόλωση.

Σήμερα, η κυβέρνηση μειοψηφίας βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δοκιμασία του προϋπολογισμού, καλούμενη να πείσει τις διεθνείς αγορές ότι διαθέτει τη βούληση και τη δυνατότητα να αναχαιτίσει τη δημοσιονομική διολίσθηση, σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικής αβεβαιότητας.