Γαλλία: Έσκαβαν για νέο κανάλι και ανακάλυψαν 546 μεσαιωνικούς τάφους – Το αρχαιολογικό μυστήριο

Μία εντυπωσιακή και απρόσμενη αρχαιολογική ανακάλυψη ήρθε στο φως στη βόρεια Γαλλία, κατά τη διάρκεια των προκαταρκτικών εργασιών για την κατασκευή του νέου μεγάλου πλωτού καναλιού Seine-Nord Europe. Οι ερευνητές, αν και ανέμεναν τον εντοπισμό ιστορικών καταλοίπων, βρέθηκαν μπροστά σε ένα εκτεταμένο μεσαιωνικό νεκροταφείο με τουλάχιστον 546 τάφους, το μέγεθος του οποίου δημιουργεί ένα δυσεπίλυτο ιστορικό παζλ.

Μια απρόσμενη νεκρόπολη στην καρδιά της υπαίθρου

Οι ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή Μπορέν-λε-Νουαγιόν, στο διαμέρισμα Ουάζ, από εξειδικευμένη ομάδα αρχαιολόγων της εταιρείας Éveha. Σε μια έκταση περίπου 2.800 τετραγωνικών μέτρων, οι επιστήμονες αποκάλυψαν εκατοντάδες ταφές, οι οποίες χρονολογούνται μεταξύ του 11ου και του 14ου αιώνα.

Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι το νεκροταφείο βρίσκεται σε μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή, όπου η παρουσία τόσο μεγάλου αριθμού ταφών θεωρείται εξαιρετικά ασυνήθιστη. Όπως επισήμανε η αρχαιολόγος Ελοντί Βερμούτ, η οποία συμμετέχει στις έρευνες, ο αριθμός των 546 τάφων είναι ήδη εξαιρετικά υψηλός, δεδομένου μάλιστα ότι μέχρι στιγμής έχει ανασκαφεί μόνο ένα μέρος της συνολικής έκτασης.

Οι ταφές ήταν οργανωμένες σε διαδοχικά επίπεδα –σε ορισμένα σημεία έφταναν έως και τα πέντε στρώματα βάθους– γύρω από ένα μικρό κτίσμα θρησκευτικού χαρακτήρα, από το οποίο έχουν διασωθεί κυρίως τα θεμέλια. Παρά την επάλληλη χρήση του χώρου στο πέρασμα των αιώνων, η διάταξη μαρτυρά ένα αυστηρά οργανωμένο μεσαιωνικό κοιμητήριο και όχι μια πρόχειρη ή χαοτική ταφική απόθεση.

Λεπροκομείο ή ενοριακό κοιμητήριο; Οι δύο επικρατέστερες θεωρίες

Το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα είναι η ταυτότητα των ανθρώπων που ενταφιάστηκαν εκεί, καθώς δεν έχει ακόμη εντοπιστεί με βεβαιότητα ο αντίστοιχος οικισμός στον οποίο ανήκαν. Προς το παρόν, οι αρχαιολόγοι εξετάζουν δύο βασικά σενάρια.

Η πρώτη υπόθεση συνδέει τον χώρο με κάποιο μεσαιωνικό λεπροκομείο ή θεραπευτήριο. Η εκδοχή αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι σε παλαιότερους σκελετούς των βαθύτερων στρωμάτων εντοπίστηκαν σοβαρές παθολογικές αλλοιώσεις και ενδείξεις παθήσεων που περιόριζαν δραστικά την κινητικότητα των πασχόντων, ενώ είναι γνωστό πως στην ευρύτερη περιφέρεια λειτουργούσαν ανάλογες δομές απομόνωσης ασθενών.

Από την άλλη πλευρά, η παρουσία ανδρών, γυναικών και παιδιών όλων των ηλικιών στη νεκρόπολη υποστηρίζει την εναλλακτική θεωρία: ότι επρόκειτο για ένα κεντρικό ενοριακό νεκροταφείο που εξυπηρετούσε ευρύτερες αγροτικές κοινότητες της περιοχής. Ωστόσο, η ασυνήθιστη συγκέντρωση και η πυκνότητα των ταφών αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να συνέτρεχαν ειδικές ιστορικές συνθήκες.

Τα επόμενα βήματα και η εργαστηριακή έρευνα

Καθώς τα έργα υποδομής συνεχίζονται, η αρχαιολογική μελέτη περνά στην επόμενη φάση της. Οι επιστήμονες προγραμματίζουν αναλύσεις ραδιοανθρακικής χρονολόγησης (άνθρακας-14) στα οστικά κατάλοιπα, καθώς και λεπτομερή καταγραφή των κτερισμάτων και των αντικειμένων που βρέθηκαν στους τάφους.

Ο συνδυασμός της βιοαρχαιολογικής εξέτασης με τη μελέτη των τοπικών ιστορικών αρχείων αναμένεται να ρίξει φως στη λειτουργία του χώρου και να απαντήσει στα μυστήρια που κρύβει αυτή η σπάνια μεσαιωνική νεκρόπολη.