Συναλλαγές 60 δισ. ευρώ με κάρτες σε ένα εξάμηνο: Υποχωρεί η απάτη αλλά οι κάτοχοι πληρώνουν τη ζημιά

Σε κυρίαρχη συνήθεια της καθημερινότητας των Ελλήνων καταναλωτών έχουν εξελιχθεί οι πληρωμές με κάρτες, καταγράφοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα χρήσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών εκτελέστηκαν περισσότερες από 1,4 δισεκατομμύρια συναλλαγές, με τη συνολική τους αξία να αγγίζει τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ. Την ίδια στιγμή, παρά τη ραγδαία διακίνηση κεφαλαίων, τα κρούσματα ηλεκτρονικής απάτης υποχωρούν αισθητά, αν και το οικονομικό κόστος εξακολουθεί να επιβαρύνει κατά κύριο λόγο τα ίδια τα θύματα.

Άλμα στις συναλλαγές και εκτίναξη των προπληρωμένων καρτών

Η δυναμική του πλαστικού χρήματος αποτυπώνεται καθαρά στους ρυθμούς ανάπτυξης. Σε ετήσια βάση, ο όγκος των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 9%, ενώ η συνολική τους αξία ενισχύθηκε κατά 5%. Στο τέλος του εξαμήνου, ο συνολικός αριθμός των ενεργών καρτών πληρωμών που βρίσκονταν σε κυκλοφορία διαμορφώθηκε σε 22,7 εκατομμύρια. Ενώ οι χρεωστικές κάρτες κατέγραψαν οριακή πτώση 2% (στα 19,2 εκατ.) και οι πιστωτικές ενισχύθηκαν κατά 3% (στα 3,5 εκατ.), η μεγαλύτερη ανατροπή σημειώθηκε στις προπληρωμένες κάρτες.

Ο αριθμός των προπληρωμένων καρτών κατέγραψε άλμα 40%, φτάνοντας τα 4,1 εκατομμύρια. Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση αποδίδεται άμεσα στη μεταρρύθμιση του κρατικού μηχανισμού για την καταβολή κοινωνικών και οικονομικών επιδομάτων, τα οποία πλέον πιστώνονται απευθείας σε ειδικές προπληρωμένες κάρτες των δικαιούχων. Παράλληλα, ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης εμφάνισαν και οι εικονικές κάρτες (virtual cards), οι οποίες αυξήθηκαν κατά 9,4% ξεπερνώντας τις 195.000.

Μικρότερη μέση αξία: Το πλαστικό χρήμα υποκαθιστά τα μετρητά

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος καταδεικνύουν ότι οι πολίτες χρησιμοποιούν πλέον τις κάρτες ακόμη και για τις πιο μικρές καθημερινές τους αγορές. Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα ανήλθε σε 63, με τις χρεωστικές κάρτες να φτάνουν κατά μέσο όρο τις 70 συναλλαγές. Αντίθετα, η δραστηριότητα στις πιστωτικές κάρτες παρέμεινε σταθερή στις 29 συναλλαγές.

Ταυτόχρονα, η μέση αξία ανά συναλλαγή υποχώρησε στα 42 ευρώ (έναντι 43 ευρώ την προηγούμενη αντίστοιχη περίοδο), με τη μέση αξία των χρεωστικών να περιορίζεται στα 41 ευρώ. Η τάση αυτή επιβεβαιώνει την πλήρη εξοικείωση των πολιτών με τα ψηφιακά μέσα πληρωμών και τη σταδιακή περιθωριοποίηση των μετρητών ακόμη και σε συναλλαγές ελάχιστου κόστους.

Υποχώρηση της απάτης, αλλά ο λογαριασμός μένει στους καταναλωτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δείκτες ασφάλειας. Τα περιστατικά απάτης σημείωσαν κατακόρυφη πτώση κατά 23% σε όγκο, ενώ η συνολική οικονομική ζημία περιορίστηκε κατά 14%, διαμορφούμενη στα 10,6 εκατ. ευρώ (από 12,3 εκατ. ευρώ). Η αναλογία παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά διεθνή επίπεδα: αντιστοιχεί μόλις μία συναλλαγή απάτης ανά 9.300 νόμιμες συναλλαγές και ένα ευρώ απώλειας ανά 5.700 ευρώ συναλλαγών.

Ωστόσο, πίσω από τη θετική στατιστική εικόνα κρύβεται μια δυσάρεστη πραγματικότητα για τους καταναλωτές. Οι οικονομικές απώλειες από τις απάτες συνεχίζουν να επιβαρύνουν πρωτίστως τους ίδιους τους κατόχους των καρτών και όχι τα τραπεζικά ιδρύματα ή τους εμπόρους. Επιπλέον, η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών αφορά εξ αποστάσεως συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία κάρτας (card-not-present – CNP), γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης και προστασίας των προσωπικών κωδικών κατά τις διαδικτυακές αγορές.