Ιταλία: Στο τραπέζι νέα φορολόγηση των ενεργειακών εταιρειών – Αναζητούνται έως 11 δισ. ευρώ

Το ενδεχόμενο νέας αύξησης της φορολογίας στους ενεργειακούς ομίλους εξετάζει σοβαρά η ιταλική κυβέρνηση υπό την Τζόρτζια Μελόνι. Στόχος του οικονομικού επιτελείου στη Ρώμη είναι η εξασφάλιση πόρων για τη χρηματοδότηση φορολογικών ελαφρύνσεων και πρόσθετων δαπανών στο πλαίσιο του πολυετούς προϋπολογισμού της περιόδου 2027-2029, σε μια κρίσιμη συγκυρία όπου το κόστος δανεισμού και οι ενεργειακές πιέσεις δοκιμάζουν τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.

Το σχέδιο για τον φόρο IRAP και ο στόχος των 11 δισ. ευρώ

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters, μεταξύ των βασικών σεναρίων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η περαιτέρω αύξηση του περιφερειακού φόρου παραγωγικών δραστηριοτήτων (IRAP) για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή, διανομή και προμήθεια ενέργειας. Παράλληλα, εξετάζεται η χρονική παράταση της ήδη αυξημένης επιβάρυνσης μέχρι και το 2029.

Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Φεβρουάριο η Ρώμη είχε ήδη προχωρήσει στην αναπροσαρμογή του συντελεστή IRAP για τον ενεργειακό κλάδο από το 3,9% στο 5,9% για τα έτη 2026 και 2027, προσβλέποντας σε έσοδα της τάξης του 1 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το προσχέδιο του νέου δημοσιονομικού προγράμματος ανεβάζει σημαντικά τον πήχη, προβλέποντας μη εξειδικευμένες αυξήσεις φόρων συνολικού ύψους 10 έως 11 δισ. ευρώ για την επόμενη τριετία –ποσό που αντιστοιχεί στο 0,44% του ιταλικού ΑΕΠ– ενώ ανάλογη συνεισφορά αναζητείται και από τον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Κοινωνικός αναβρασμός για τα καύσιμα και τα υπερκέρδη της Eni

Η συζήτηση για πρόσθετα φορολογικά βάρη στις ενεργειακές επιχειρήσεις επιταχύνεται υπό το βάρος έντονων κοινωνικών αντιδράσεων. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων και ειδικά του ντίζελ έχουν προκαλέσει απεργιακές κινητοποιήσεις και μπλόκα οδηγών φορτηγών στη νότια Ιταλία, ενώ επεισόδια σημειώθηκαν πρόσφατα στο Μιλάνο και σε άλλες πόλεις του ιταλικού βορρά. Στο κύμα διαμαρτυρίας συμμετέχουν και οι οδηγοί ταξί, διεκδικώντας άμεσα μέτρα κρατικής στήριξης.

Την ίδια ώρα, τα οικονομικά αποτελέσματα των ενεργειακών κολοσσών πυροδοτούν εκ νέου την πολιτική αντιπαράθεση για τα υπερκέρδη. Παρά τις προσπάθειες συγκράτησης των τιμών μέσω εθελοντικών ανώτατων ορίων, η κρατικά ελεγχόμενη Eni κατέγραψε υπερδιπλασιασμό των καθαρών κερδών της στο τρίτο τρίμηνο σε ετήσια βάση. Ο ιταλικός όμιλος ανακοίνωσε έκτακτο μέρισμα 1,3 δισ. ευρώ και επέκταση του προγράμματος επαναγοράς μετοχών, οδηγώντας τον τίτλο της εταιρείας σε υψηλό σχεδόν δύο δεκαετιών και ενισχύοντας τα επιχειρήματα όσων ζητούν ισχυρότερη συνεισφορά του κλάδου στα δημόσια ταμεία.

Οι κρίσιμες ισορροπίες ενόψει εκλογών

Η κατάρτιση του συγκεκριμένου προϋπολογισμού αποτελεί μία από τις δυσκολότερες ασκήσεις για την Τζόρτζια Μελόνι, καθώς είναι ο τελευταίος πριν από τις εθνικές εκλογές του επόμενου έτους. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία, την ανακούφιση των νοικοκυριών από το ενεργειακό κόστος και τη διατήρηση ενός ελκυστικού επενδυτικού κλίματος. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να αποτυπωθούν στο σχέδιο νόμου που θα παρουσιαστεί επίσημα εντός των επόμενων ημερών.