Ευρωπαϊκό μέτωπο κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου: «Άκυρο και ανυπόστατο» διαμηνύουν οι 27 – Κινητοποίηση της Αθήνας στον ΟΗΕ

Σε μια δυναμική και συντονισμένη αντίδραση προχώρησε η Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στις νέες προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Με κοινή δήλωση των 27 κρατών-μελών, την οποία εξέδωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Κάγια Κάλας, οι Βρυξέλλες επαναβεβαιώνουν ότι η συγκεκριμένη συμφωνία είναι νομικά ανυπόστατη και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Παράλληλα, η ελληνική διπλωματία προχώρησε σε άμεση διεθνοποίηση του ζητήματος, ενημερώνοντας το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Ηχηρό μήνυμα των Βρυξελλών: Παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων και του Δικαίου της Θάλασσας

Η κοινή δήλωση των 27 κρατών-μελών αποτυπώνει με απόλυτη σαφήνεια την πάγια στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με τις τουρκικές και λιβυκές μεθοδεύσεις. Όπως υπογραμμίζεται στο κείμενο, η θέση της Ένωσης παραμένει ακλόνητη, όπως ακριβώς διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου του 2019 και επιβεβαιώθηκε εκ νέου τον Ιούνιο του 2025.

Το λεγόμενο «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα» παραβιάζει ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν διαθέτει νομική ισχύ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπενθύμισε με έμφαση ότι διατηρεί στρατηγικό συμφέρον για ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο, απευθύνοντας αυστηρή έκκληση προς όλα τα μέρη να σεβαστούν τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Η διπλωματική αντεπίθεση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ

Την ίδια ώρα, η Αθήνα κλιμάκωσε τις ενέργειές της σε ανώτατο πολυμερές επίπεδο. Μετά από σαφείς οδηγίες του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, έθεσε άμεσα το θέμα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Η ενημέρωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο κλειστών διαβουλεύσεων υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα» (AOB). Κατά την παρέμβασή της, η ελληνική πλευρά ανέδειξε λεπτομερώς τους σοβαρούς κινδύνους που εγκυμονεί η απόφαση της λιβυκής Βουλής για την περιφερειακή ειρήνη, την ασφάλεια και τη ναυσιπλοΐα στην ευρύτερη λεκάνη της Μεσογείου.

Στρατηγική απομόνωση των μονομερών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο

Η συντονισμένη απάντηση της Αθήνας και των Βρυξελλών στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα αποτροπής απέναντι σε απόπειρες δημιουργίας τετελεσμένων που αγνοούν επιδεικτικά τη διεθνή νομιμότητα. Η αναγνώριση από το σύνολο των ευρωπαϊκών εταίρων ότι το μνημόνιο στερείται νομικής βάσης θωρακίζει διπλωματικά τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Η προσήλωση στις αρχές της UNCLOS αποτελεί τη μόνη αποδεκτή οδό για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, με την ευρωπαϊκή κοινότητα να καθιστά σαφές πως μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν θεμελιώδεις κανόνες του διεθνούς δικαίου δεν γίνονται ανεκτές και απομονώνονται πολιτικά και νομικά.