Συντάξεις: Πώς θα δοθούν οι αυξήσεις στις κύριες – Ο «κόφτης» της προσωπικής διαφοράς

Σε τροχιά αναπροσαρμογής μπαίνει το τοπίο των κύριων συντάξεων, με το ζήτημα της προσωπικής διαφοράς να παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις τελικές αποδοχές εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων. Παρά τις εξαγγελίες και τη θεσμική πρόβλεψη για την κατάργησή της από την 1η Ιανουαρίου 2027 και έπειτα, η προσωπική διαφορά φαίνεται πως θα συνεχίσει να επηρεάζει –αν και σε ηπιότερο βαθμό– το πραγματικό ύψος των αυξήσεων που θα πιστωθούν στους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Ο «κόφτης» των 50 ευρώ και οι επιπτώσεις για 670.000 συνταξιούχους

Στο επίκεντρο του νέου μηχανισμού τίθεται το ύψος της προσωπικής διαφοράς. Ουσιαστικά, το ποσό που καλύπτει η εν λόγω διαφορά, εφόσον υπερβαίνει τα 50 ευρώ, δεν θα συμψηφίζεται αρνητικά ώστε να «εξαφανίσει» ολόκληρη την αύξηση. Ωστόσο, η εφαρμογή της ρύθμισης δημιουργεί διαβαθμίσεις στις τελικές παροχές.

Σήμερα, στο σύνολο των περίπου 670.000 συνταξιούχων που διατηρούν ακόμη θετική προσωπική διαφορά, η συντριπτική πλειονότητα –περισσότεροι από 506.000 πολίτες– βρίσκεται πάνω από το όριο των 50 ευρώ. Εάν εφαρμοστεί απαρέγκλιτα το αρχικό πλαίσιο του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα από τη νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης, ελλοχεύει ο κίνδυνος οι αυξήσεις να μην εφαρμοστούν επί του 100% της συνολικής καταβαλλόμενης σύνταξης.

Πώς θα υπολογίζεται η αύξηση στην πράξη

Με βάση τα όσα ορίζει η επικαιροποιημένη διάταξη, από την 1η Ιανουαρίου 2027 η σύνταξη θα αναπροσαρμόζεται κανονικά, ακολουθώντας το εκάστοτε επίσημο ποσοστό αύξησης. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αύξηση αυτή δεν θα συμψηφίζεται πλέον με την προσωπική διαφορά, αποτρέποντας τα φαινόμενα «μηδενικών» αυξήσεων που παρατηρήθηκαν κατά τα προηγούμενα έτη.

Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια η προσωπική διαφορά δεν θα αυξάνεται αυτόματα κατά το αντίστοιχο ποσοστό, αλλά θα παραμένει «παγωμένη» στο ίδιο ονομαστικό ποσό. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι εάν ένας ασφαλισμένος λαμβάνει κύρια σύνταξη ύψους 1.500 ευρώ, εκ των οποίων τα 150 ευρώ αντιστοιχούν σε προσωπική διαφορά, το ποσοστό της αύξησης θα υπολογιστεί αποκλειστικά και μόνο στα 1.350 ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό των 150 ευρώ θα παραμείνει εντελώς αμετάβλητο, εξαιρούμενο από τον ετήσιο συντελεστή αναπροσαρμογής.

Τι σημαίνει η νέα αρχιτεκτονική για το εισόδημα

Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια σταδιακή απομείωση της αξίας της προσωπικής διαφοράς σε πραγματικούς όρους, καθώς ο πληθωρισμός και οι αυξήσεις θα προσμετρώνται μόνο στο «καθαρό» ανταποδοτικό και εθνικό κομμάτι της σύνταξης. Παρότι αποτρέπεται το πλήρες «πάγωμα» του εισοδήματος για τους περισσότερους συνταξιούχους, η επιλεκτική εφαρμογή της αύξησης διατηρεί ένα ιδιότυπο καθεστώς δύο ταχυτήτων στο συνταξιοδοτικό σύστημα.