Αδιέξοδο στις Βρυξέλλες: Νέα έκτακτη Σύνοδος Κορυφής τον Νοέμβριο για ενέργεια και προϋπολογισμό

Σε τέλμα οδηγήθηκαν οι κρίσιμες διαβουλεύσεις των «27» στις Βρυξέλλες, καθώς η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης ολοκλήρωσε την πρώτη ημέρα των εργασιών της χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία για το φλέγον ζήτημα των ενεργειακών τιμών και του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Το βαθύ χάσμα απόψεων και οι διαδοχικές ανατροπές ανάγκασαν τους Ευρωπαίους ηγέτες να μεταθέσουν τη λήψη αποφάσεων, ορίζοντας νέα έκτακτη Σύνοδο Κορυφής για τις 26 Νοεμβρίου.

Σφοδρή σύγκρουση για το ETS2 και το ενεργειακό κόστος

Η συζήτηση για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ενέργειας εξελίχθηκε σε πολύωρη αντιπαράθεση γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS2), το οποίο αφορά τις οδικές μεταφορές και τη θέρμανση των κτιρίων. Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία συγκρότησαν κοινό μέτωπο ζητώντας την αναβολή της εφαρμογής του μέτρου τουλάχιστον έως το 2030, επικαλούμενες την εκτόξευση των τιμών και την ανάγκη να προστατευθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Ωστόσο, η πλειονότητα των κρατών-μελών απέρριψε το εν λόγω αίτημα, με αποτέλεσμα να σημειωθεί σοβαρό διπλωματικό αδιέξοδο. Η ένταση στις αίθουσες των συσκέψεων ανάγκασε τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να ματαιώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου και να μεταφέρει τις συζητήσεις για τις μεταμεσονύκτιες ώρες, αναζητώντας μάταια μια κοινή συνισταμένη στα συμπεράσματα.

Το μέτωπο του προϋπολογισμού και η ελληνική πρόταση

Παράλληλα, το επόμενο επταετές Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτέλεσε άλλο ένα πεδίο έντονων διαφωνιών. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, προειδοποίησε τους ηγέτες να μη θεωρούν δεδομένη τη θετική ψήφο των ευρωβουλευτών, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, πίεσε για οριστικοποίηση της συμφωνίας εντός του 2026, ξεκαθαρίζοντας πως δεν προτίθεται να υπογράψει συμβιβασμό κοντά στις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027.

Προκειμένου να αμβλυνθούν οι διαφορές, ο Αντόνιο Κόστα έθεσε στο τραπέζι εναλλακτικές πηγές εσόδων που θα μειώσουν τις εθνικές συνεισφορές. Μεταξύ αυτών συζητήθηκε η ελληνική πρόταση για αξιοποίηση των μελλοντικών δημοπρασιών του φάσματος 6G, καθώς και προτάσεις για τη φορολόγηση κρυπτονομισμάτων, τυχερών παιχνιδιών και μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, ιδέες οι οποίες πάντως δεν έχουν ενσωματωθεί ακόμα στην πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας.

Διεύρυνση και ραντεβού τον Νοέμβριο

Παρά τις τριβές στα οικονομικά και ενεργειακά θέματα, η ατζέντα περιέλαβε και τη στρατηγική διεύρυνσης της Ένωσης. Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με το Μαυροβούνιο, την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Αλβανία προχωρούν με βάση τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Πλέον, το βάρος πέφτει στην έκτακτη συνάντηση της 26ης Νοεμβρίου, όπου οι ηγέτες θα κληθούν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους πριν οι αποφάσεις μετατεθούν για το 2027.