Χοληστερόλη: Το εντερικό βακτήριο που δρα σαν «φυσική στατίνη» και μειώνει την αθηρωματική πλάκα

Ένα βακτήριο που εντοπίζεται φυσιολογικά στο ανθρώπινο έντερο ενδέχεται να αποτελέσει τη βάση για καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις ενάντια στην υπερχοληστερολαιμία και την αθηροσκλήρωση. Σύμφωνα με πρωτοποριακή μελέτη Κινέζων επιστημόνων, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature, το μικρόβιο Bacteroides uniformis παράγει μία ουσία με ιδιότητες παρόμοιες με εκείνες των στατινών, επιτυγχάνοντας εντυπωσιακή μείωση των λιπιδίων και της αθηρωματικής πλάκας σε προκλινικά μοντέλα.

Ο μηχανισμός δράσης: Πώς αναστέλλεται η «κακή» χοληστερόλη

Στο επίκεντρο της επιστημονικής ανακάλυψης βρίσκεται το βακτήριο Bacteroides uniformis, ένα βασικό στοιχείο του εντερικού μικροβιώματος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο μικρόβιο συνθέτει μια ένωση γνωστή ως πενταδεκανοϊκό οξύ. Η ουσία αυτή παρεμβαίνει ενεργά στον βιοχημικό κύκλο παραγωγής και απομάκρυνσης των λιπιδίων από τον οργανισμό.

Ειδικότερα, το πενταδεκανοϊκό οξύ καταστέλλει τη δράση ενός ηπατικού ενζύμου που διαδραματίζει κομβικό ρόλο στη σύνθεση της χοληστερόλης. Μέσω αυτού του μονοπατιού, το ήπαρ αποκτά τη δυνατότητα να δεσμεύει και να απομακρύνει αποτελεσματικότερα από την κυκλοφορία του αίματος την LDL χοληστερόλη – τη λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη. Ο βιολογικός αυτός μηχανισμός προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με τη λειτουργία των στατινών, της κατηγορίας φαρμάκων που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Εντυπωσιακά αποτελέσματα και συσχέτιση με την ανθρώπινη υγεία

Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων σε ποντίκια, η χορήγηση της ουσίας συνδέθηκε με συρρίκνωση της αθηρωματικής πλάκας στα τοιχώματα των αρτηριών κατά περίπου 50%. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα, καθώς η σταδιακή συσσώρευση αθηρωματικής πλάκας προκαλεί στένωση των αγγείων και ευθύνεται για σοβαρά επεισόδια, όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά.

Πέρα από τις δοκιμές σε πειραματόζωα, η ερευνητική ομάδα εξέτασε κλινικά δείγματα κοπράνων και αίματος από ανθρώπους με και χωρίς καρδιαγγειακή νόσο. Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα άτομα που έπασχαν από αθηροσκλήρωση παρουσίαζαν αισθητά χαμηλότερα επίπεδα του Bacteroides uniformis. Ταυτόχρονα, στους ασθενείς με υψηλά λιπίδια ανιχνεύθηκαν μικρότερες συγκεντρώσεις πενταδεκανοϊκού οξέος, καθώς και έλλειψη των βακτηριακών γονιδίων που απαιτούνται για τη σύνθεσή του, ενισχύοντας την ένδειξη για την άμεση επίδραση του μικροβιώματος στο λιπιδαιμικό προφίλ.

Πρώιμο στάδιο: Τι επισημαίνουν οι ειδικοί

Ο ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Σουν Γιατ-σεν και εκ των συγγραφέων της μελέτης, Γουέντζινγκ Τζάο, σημείωσε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τις ισχυρές προοπτικές του εντερικού μικροβιώματος στην υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας. Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζει την ανάγκη για προσοχή, καθώς η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

Οι ποσότητες βακτηρίων που χρησιμοποιήθηκαν στα πειραματόζωα ήταν εξαιρετικά υψηλές και δεν μπορούν να συγκριθούν με εκείνες που προσλαμβάνονται μέσω της καθημερινής διατροφής. Ως εκ τούτου, απαιτούνται κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους προκειμένου να διακριβωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια μιας ενδεχόμενης θεραπείας. Σε καμία περίπτωση η τρέχουσα ανακάλυψη δεν συνιστά έτοιμο θεραπευτικό σκεύασμα ούτε αντικαθιστά τις εγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές που ήδη λαμβάνουν οι ασθενείς.