Καρκίνος του μαστού: 8.700 νέες διαγνώσεις ετησίως στην Ελλάδα – Η έγκαιρη διάγνωση ως ασπίδα ζωής

Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η συχνότερη κακοήθεια στον γυναικείο πληθυσμό τόσο σε διεθνές επίπεδο όσο και στη χώρα μας. Στην Ελλάδα καταγράφονται ετησίως περίπου 8.700 νέες διαγνώσεις και 2.400 θάνατοι, σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα που δημοσιοποιεί ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) με αφορμή τον Οκτώβριο, τον παγκόσμιο Μήνα Ευαισθητοποίησης για τη νόσο. Παρά τα υψηλά νούμερα, οι ειδικοί στέλνουν ένα ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας: η έγκαιρη ανίχνευση εκτοξεύει την πενταετή επιβίωση σε ποσοστό άνω του 99%.

Τα επιδημιολογικά δεδομένα: Μία στις οκτώ γυναίκες κινδυνεύει να νοσήσει

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Κακουλίδη, ακτινοθεραπευτή ογκολόγο στη Διεύθυνση Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Πρόληψης Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων του ΕΟΔΥ, η δια βίου πιθανότητα εμφάνισης της νόσου αγγίζει το 12%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι περίπου μία στις οκτώ γυναίκες θα βρεθεί αντιμέτωπη με τη νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής της. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 62 έτη, με περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις να αφορούν γυναίκες 45 έως 69 ετών, ενώ ένα 16% καταγράφεται σε ηλικίες κάτω των 50 ετών.

Σε παγκόσμια κλίμακα, με βάση τα στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Καρκίνου (GLOBOCAN), το 2024 διαγνώστηκαν περίπου 2,4 εκατομμύρια γυναίκες και σημειώθηκαν 694.000 θάνατοι. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι νέες διαγνώσεις ξεπέρασαν τις 362.000, ωστόσο η συνολική θνητότητα έχει μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες χάρη στα σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα και τον συστηματικό έλεγχο.

Παράγοντες κινδύνου και τα «σιωπηλά» συμπτώματα

Ο κίνδυνος εκδήλωσης της νόσου επηρεάζεται από μη τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως το φύλο, η ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό. Ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν γυναίκες που φέρουν γενετικές μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1, BRCA2 και PALB2. Παράλληλα, τροποποιήσιμοι παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία μετά την εμμηνόπαυση, η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και οι ορμονικές διαταραχές, επιβαρύνουν σημαντικά την πιθανότητα νόσησης.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του καρκίνου του μαστού είναι ότι στα πρώιμα στάδια σπάνια παρουσιάζει συμπτώματα. Παρ’ όλα αυτά, κλινικά σημεία που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση περιλαμβάνουν την ψηλάφηση μάζας στον μαστό ή στη μασχάλη, αλλαγές στο σχήμα ή στο μέγεθος του στήθους, εισολκή ή εκκρίσεις από τη θηλή, καθώς και αλλοιώσεις του δέρματος, όπως ερυθρότητα ή όψη φλοιού πορτοκαλιού.

Το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» και η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αποτελεί το ισχυρότερο όπλο της ιατρικής επιστήμης, μειώνοντας τη θνητότητα έως και 35% στις ηλικίες 50-69 ετών. Στην Ελλάδα, το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» του Υπουργείου Υγείας προσφέρει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία κάθε δύο χρόνια σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών, καθώς και δωρεάν υπερηχογράφημα ή κλινική εξέταση εφόσον κριθεί απαραίτητο.

Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η τακτική μαστογραφία και η αυτοεξέταση δεν πρέπει να αναβάλλονται. Ο καρκίνος του μαστού μπορεί να νικηθεί αποτελεσματικά, αρκεί η πρόληψη να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής φροντίδας κάθε γυναίκας.