Προϋπολογισμός ΕΕ: «Ψαλίδι» 141 δισ. ευρώ προτείνει η Ιρλανδική Προεδρία για το νέο Πολυετές Πλαίσιο

Σε μια κίνηση που αναμένεται να αναδιατάξει τις ισορροπίες στις Βρυξέλλες, η Ιρλανδική Προεδρία κατέθεσε επίσημα το διαπραγματευτικό της πλαίσιο για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σχέδιο περιλαμβάνει οριζόντιες περικοπές ύψους 141 δισεκατομμυρίων ευρώ σε σύγκριση με την αρχική εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεγονός που σηματοδοτεί μείωση της τάξης του 8% και προοιωνίζεται σκληρές διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών.

Το δημοσιονομικό «τρίλημμα» και το μέγεθος των περικοπών

Παρουσιάζοντας τη συμβιβαστική πρόταση, ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας της Ιρλανδίας, Τόμας Μπερν, έκανε λόγο για ένα σαφές «δημοσιονομικό τρίλημμα». Όπως εξήγησε, η βασική πρόκληση συνίσταται στην εξεύρεση πόρων για την κάλυψη νέων, επιτακτικών αναγκών —όπως η ασφάλεια, η άμυνα, η έρευνα και η ανταγωνιστικότητα— χωρίς ταυτόχρονα να αποδυναμωθούν οι παραδοσιακοί πυλώνες στήριξης και λαμβάνοντας υπόψη τη δημοσιονομική στενότητα που βιώνουν αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας διαμορφώνει τον κοινοτικό προϋπολογισμό στο 1,16% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ. Παρά τη μείωση κατά 141 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές του 2025 έναντι του σχεδίου της Κομισιόν, το ποσό αυτό εξακολουθεί να μεταφράζεται σε καθαρή αύξηση άνω του 30% σε σχέση με το τρέχον ΠΔΠ, η οποία αγγίζει περίπου το 47% εάν συνυπολογιστεί η επίδραση του πληθωρισμού.

Προστασία συνοχής, 400 δισ. για ανταγωνιστικότητα και στήριξη στην Ουκρανία

Στη γραμμή υπεράσπισης του ιρλανδικού σχεδίου, ο Τόμας Μπερν υπογράμμισε ότι σχεδόν όλα τα επιμέρους ευρωπαϊκά προγράμματα καταγράφουν ενισχυμένη χρηματοδότηση συγκριτικά με την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, θέτοντας τρεις θεμελιώδεις προτεραιότητες:

• Διατήρηση των εθνικών κονδυλίων: Διασφαλίζεται η χρηματοδότηση για τις δύο βασικές ιστορικές πολιτικές της ΕΕ, την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και την πολιτική συνοχής, με στόχο να μην πληγούν οι περιφερειακές ισορροπίες.
• Ώθηση στην τεχνολογική και αμυντική αυτονομία: Προβλέπεται πακέτο άνω των 400 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα ευρωπαϊκά ταμεία ανταγωνιστικότητας, την καινοτομία και την αμυντική βιομηχανία, μέγεθος υπερδιπλάσιο σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο.
• Γεωπολιτική δέσμευση: Προστατεύονται τα κονδύλια για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάκαμψη της Ουκρανίας, ενώ παραμένει σταθερή η δέσμευση 25 δισεκατομμυρίων ευρώ για διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια.

Ο ορίζοντας των διαπραγματεύσεων μέχρι το τέλος του έτους

Αν και το ιρλανδικό έγγραφο αποτελεί διαπραγματευτικό κείμενο εργασίας και όχι οριστική απόφαση, οι αντιδράσεις που ήδη καταγράφονται φανερώνουν τις αποκλίνουσες προσεγγίσεις εντός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ορισμένα κράτη επιμένουν σε μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία, ενώ άλλα ζητούν ευρύτερη κοινή χρηματοδότηση.

Ο Ιρλανδός αξιωματούχος παραδέχθηκε πως καμία ενδιάμεση πρόταση δεν μπορεί να ικανοποιήσει πλήρως όλες τις πλευρές, σημειώνοντας ωστόσο ότι το σχέδιο σχεδιάστηκε ως «καταλύτης» για την επιτάχυνση του διαλόγου. Στόχος των ευρωπαϊκών θεσμών παραμένει η επίτευξη οριστικής συμφωνίας για το επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο πριν από την εκπνοή του έτους.