ΕΝΦΙΑ: Στην Εκκλησία της Ελλάδος η φορολογική υποχρέωση για ακίνητα Μονών μέσω ΕΚΥΟ

Σημαντικές αποσαφηνίσεις γύρω από τη φορολόγηση της μοναστηριακής περιουσίας φέρνουν οι ρυθμίσεις του νέου πολυνομοσχεδίου. Με τα άρθρα 293 και 294, η Εκκλησία της Ελλάδος καθίσταται πλέον ρητά υπόχρεη τόσο για τη δήλωση στοιχείων ακινήτων (έντυπο Ε9) όσο και για την πληρωμή του ΕΝΦΙΑ για εκείνα τα ακίνητα Ιερών Μονών τα οποία τελούν υπό την άμεση διοίκηση και καθολική διαχείρισή της μέσω της Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών (ΕΚΥΟ).

Τι αλλάζει σε Ε9 και καταβολή φόρου

Μέχρι σήμερα, υπήρχε μια ιδιαιτερότητα στο νομικό καθεστώς: η κυριότητα ενός ακινήτου μπορεί να ανήκει στην εκάστοτε Ιερά Μονή, αλλά η διοίκηση, εκπροσώπηση και οικονομική αξιοποίησή του να ασκείται κεντρικά από την Εκκλησία της Ελλάδος μέσω της ΕΚΥΟ. Οι νέες διατάξεις έρχονται να ευθυγραμμίσουν τη φορολογική ευθύνη με την πραγματική διαχείριση.

Ειδικότερα, το άρθρο 293 τροποποιεί τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας προσθέτοντας την Εκκλησία της Ελλάδος στους υπόχρεους υποβολής Ε9 για τα ακίνητα των Μονών που διαχειρίζεται η ΕΚΥΟ. Αντίστοιχα, το άρθρο 294 ορίζει ρητά την Εκκλησία της Ελλάδος ως υποκείμενο του φόρου, αναθέτοντάς της την υποχρέωση καταβολής του ΕΝΦΙΑ για τη συγκεκριμένη περιουσία. Έτσι, αποσαφηνίζεται πλήρως ποιος φορέας βαρύνεται με τις σχετικές φορολογικές διαδικασίες.

Το καθεστώς απαλλαγών και τα εκμεταλλεύσιμα ακίνητα

Παρά τις αλλαγές στον καθορισμό του υπόχρεου, αρμόδιες πηγές διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για επιβολή νέου φόρου ούτε για διεύρυνση της φορολογητέας βάσης. Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν προέβλεπε ποτέ γενική και οριζόντια απαλλαγή για το σύνολο της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας.

Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ χορηγείται αποκλειστικά όταν τα ακίνητα ιδιοχρησιμοποιούνται για λατρευτικούς, θρησκευτικούς ή κοινωφελείς σκοπούς. Αντιθέτως, τα ακίνητα που εκμισθώνονται ή αξιοποιούνται εμπορικά από την ΕΚΥΟ υπέκειντο ήδη σε φορολόγηση. Συνεπώς, εάν ένα μοναστηριακό ακίνητο πληροί τα κριτήρια της νόμιμης απαλλαγής, συνεχίζει να απαλλάσσεται κανονικά.

Αμετάβλητο το ειδικό καθεστώς για Άγιο Όρος και Σινά

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι νέες διατάξεις δεν επηρεάζουν το ειδικό φορολογικό καθεστώς που διέπει τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους (για ακίνητα εντός και εκτός της χερσονήσου) καθώς και την Ιερά Μονή του Θεοβαδίστου Όρους Σινά. Οι ειδικές απαλλαγές που ισχύουν για αυτά τα μοναστικά κέντρα διατηρούνται πλήρως ανέπαφες.

Συμπερασματικά, η νομοθετική παρέμβαση επικεντρώνεται στην ορθολογική κατανομή των φορολογικών βαρών και στην άρση τυχόν γραφειοκρατικών ασαφειών, καθιστώντας σαφές ότι η κεντρική διοίκηση της Εκκλησίας αναλαμβάνει επίσημα την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων για τα περιουσιακά στοιχεία που διαχειρίζεται ενεργά.