Ενεργειακή κρίση: «Φρένο» της ΕΕ στην αποδέσμευση πετρελαϊκών αποθεμάτων – Στάση αναμονής για τον ΔΟΕ

Σε προσωρινό πάγωμα οποιασδήποτε νέας αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιλέγοντας να τηρήσει στάση αναμονής έως ότου υπάρξει μία σαφέστερη και πιο εμπεριστατωμένη αξιολόγηση των συνθηκών της αγοράς από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΔΟΕ / IEA). Η απόφαση των Ευρωπαίων αξιωματούχων αντανακλά την έντονη ανησυχία για τους κινδύνους που ελλοχεύουν ως προς την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, με τα κράτη-μέλη να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή τα περιθώρια μείωσης των αποθεμάτων τους.

Η συμφωνία της G7 και το πλαίσιο των δεσμεύσεων

Η εξέλιξη αυτή έρχεται στον απόηχο της πρόσφατης συμφωνίας των χωρών της G7 (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ιαπωνία) για τη διάθεση 100 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ. Η κίνηση αυτή δρομολογήθηκε έπειτα από πιέσεις και προειδοποιήσεις Αμερικανών αξιωματούχων για πιθανό περιορισμό των εξαγωγών ντίζελ, σε περίπτωση που οι σύμμαχοι δεν αξιοποιούσαν τα εθνικά τους αποθέματα.

Ωστόσο, σύμφωνα με διευκρινίσεις του IEA, η συγκεκριμένη ποσότητα δεν συνιστά ένα νέο, πρόσθετο πακέτο παρέμβασης. Αντιθέτως, αποτελεί την ολοκλήρωση της συμφωνίας του περασμένου Μαρτίου, η οποία προέβλεπε συνολική αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά 325 εκατομμύρια βαρέλια, με ορισμένα κράτη να έχουν υπερβεί τις αρχικές τους δεσμεύσεις, γεγονός που αφήνει υπόλοιπο περίπου 100 εκατομμυρίων βαρελιών προς υλοποίηση.

Ανησυχία για τα στρατηγικά αποθέματα και τις τιμές του ντίζελ

Το βασικό δίλημμα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες συνοψίζεται στο ερώτημα «πόσο χαμηλά μπορούν να φτάσουν» τα στρατηγικά αποθέματα χωρίς να διακινδυνεύσει η ενεργειακή ασφάλεια. Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν φόβους ότι μια άμεση και εκτεταμένη αποδέσμευση ενδέχεται να αφήσει την Ευρώπη εκτεθειμένη σε περίπτωση που κλιμακωθεί περαιτέρω η κρίση εφοδιασμού.

Την κατάσταση επιβαρύνουν οι υψηλές διεθνείς τιμές του ντίζελ, οι οποίες δέχονται έντονες ανοδικές πιέσεις μετά τα πρόσφατα πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή. Υπό αυτό το πρίσμα, χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που διαθέτουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά αποθέματα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, έχουν ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε νέες αποδεσμεύσεις πέραν των όσων έχουν ήδη συμφωνηθεί. Αντίστοιχη στάση τηρεί και η Ιαπωνία, η οποία έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο περαιτέρω παραχωρήσεων.

Τα επόμενα βήματα εντός του IEA

Το τοπίο παραμένει εν μέρει ασαφές σχετικά με τον καταμερισμό των ποσοτήτων που αναλογούν στα μέλη του IEA εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τελικές λεπτομέρειες και η ακριβής κατανομή των 100 εκατομμυρίων βαρελιών αναμένεται να τεθούν επί τάπητος την ερχόμενη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της προγραμματισμένης συνεδρίασης του διοικητικού συμβουλίου του Οργανισμού, όπου θα επανεκτιμηθούν η σταθερότητα των διεθνών αγορών και οι διαθέσιμοι ενεργειακοί πόροι.