Προσχέδιο προϋπολογισμού: Στόχος για ανάπτυξη 2% και πλεονάσματα στη σκιά της ενεργειακής κρίσης

Με ανοιχτά μέτωπα και εναλλακτικά σενάρια κατατίθεται στη Βουλή το προσχέδιο του νέου κρατικού προϋπολογισμού, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας που συντηρεί η διεθνής ενεργειακή κρίση. Το οικονομικό επιτελείο, αναγνωρίζοντας τη ρευστότητα των μακροοικονομικών συνθηκών, αναμένει ότι το κείμενο θα υποστεί αναθεωρήσεις έως την κατάθεση του οριστικού σχεδίου τον Νοέμβριο, διατηρώντας ωστόσο σταθερό τον στόχο για ρυθμό ανάπτυξης στο 2%.

Ανάπτυξη 2% παρά το ανοδικό ράλι του πληθωρισμού

Παρά τις έντονες πιέσεις και την αναθεώρηση του πληθωρισμού στην περιοχή του 3,6% με 3,8% για το τρέχον έτος, το οικονομικό επιτελείο εκτιμά πως η ελληνική οικονομία θα διατηρήσει θετικό πρόσημο. Η αναπτυξιακή τροχιά στηρίζεται στην καλή πορεία του τουρισμού, την επιτάχυνση των επενδύσεων μέσω των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και στην ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης.

Ως μηχανισμός αντιστάθμισης των απωλειών που προκαλεί ο πληθωρισμός λειτουργεί η ένεση ρευστότητας ύψους άνω των 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ, η οποία θα διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία εντός του Νοεμβρίου μέσω στοχευμένων μέτρων (όπως η ενίσχυση συνταξιούχων και η επιστροφή ενοικίου). Ο συνδυασμός της πραγματικής ανάπτυξης και της ανόδου των τιμών οδηγεί το ονομαστικό ΑΕΠ στα 262 με 263 δισεκατομμύρια ευρώ, απορροφώντας μέρος των πιέσεων από τα αυξημένα επιτόκια και τη σταδιακή μείωση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης (από 17 δισ. ευρώ σε 11 δισ. ευρώ).

Ιστορική υποχώρηση του δημόσιου χρέους κάτω από τα επίπεδα της Ιταλίας

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται στους δείκτες βιωσιμότητας του χρέους. Χάρη στις πρόωρες αποπληρωμές και τη συγκράτηση νέων δαπανών, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί στα 358 δισεκατομμύρια ευρώ, με την αναλογία ως προς το ΑΕΠ να υποχωρεί κοντά στο 136,5%. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μείωση σχεδόν 10 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η επίδοση αυτή αποτελεί ορόσημο για τα δημόσια οικονομικά, καθώς φέρνει την Ελλάδα με χαμηλότερο δείκτη χρέους από την Ιταλία για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της δεκαετούς δημοσιονομικής κρίσης, ενισχύοντας το προφίλ της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.

Οι προβλέψεις για το 2027 και τα πρωτογενή πλεονάσματα

Για το 2027, το βασικό σενάριο προβλέπει διατήρηση της πραγματικής ανάπτυξης στο 2% και υποχώρηση του πληθωρισμού στο 2,8%, ακολουθώντας τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Το ονομαστικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα σκαρφαλώσει στο ιστορικό υψηλό των 275 δισεκατομμυρίων ευρώ, ρίχνοντας τον λόγο χρέους/ΑΕΠ στο 130%.

Σε δημοσιονομικό επίπεδο, το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να ξεπεράσει το 3%. Η υπέρβαση των εσόδων από φόρους και ασφαλιστικά ταμεία προσφέρει στην κυβέρνηση το απαραίτητο περιθώριο ώστε να διεκδικήσει από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς τη διοχέτευση των υπερ-εισπράξεων του ΦΠΑ απευθείας στη στήριξη των νοικοκυριών και της κατανάλωσης.