Ελληνική οικονομία: Τα διεθνή εύσημα, η αλλαγή εικόνας και το επίμονο χάσμα με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η διεθνής αντίληψη για την ελληνική οικονομία έχει μεταβληθεί ριζικά τα τελευταία χρόνια. Χώρες όπως η Γερμανία, οι οποίες βρίσκονται σήμερα αντιμέτωπες με οικονομική στασιμότητα, πιέσεις στη βαριά βιομηχανία και κοινωνικοπολιτικές προκλήσεις, στρέφουν το βλέμμα τους προς την Ελλάδα με θετική διάθεση. Ωστόσο, πίσω από τα επαινετικά σχόλια των διεθνών αναλυτών και των ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης, τα στοιχεία υπενθυμίζουν ότι η απόσταση που χωρίζει τη χώρα από τα ευρωπαϊκά πρότυπα παραγωγικότητας και εισοδήματος παραμένει μεγάλη.

Από «μαύρο πρόβατο» σε σημείο αναφοράς για μεταρρυθμίσεις

Η άλλοτε χώρα-σύμβολο της κρίσης χρέους προσελκύει πλέον θετικά σχόλια από παραδοσιακές οικονομικές δυνάμεις. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της γερμανικής Handelsblatt με τίτλο «Τι μπορούμε να μάθουμε από την Ελλάδα», το οποίο εστίαζε στην ταχύτητα υλοποίησης μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, ο επικεφαλής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιοακίμ Νάγκελ, έχει χαρακτηρίσει την ελληνική πορεία παράδειγμα για χώρες με διαρθρωτικά προβλήματα, ενώ διεθνή μέσα, όπως οι Financial Times, υπογραμμίζουν τη συμβολική σημασία της στιγμής όπου η Ελλάδα μπορεί να εμπνεύσει ευρωπαίους εταίρους.

Στο πεδίο των μακροοικονομικών δεικτών, η ελληνική οικονομία κατέγραψε ρυθμούς ανάπτυξης ανώτερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, κεφαλαιοποιώντας τη σταθερότητα και τις διαρθρωτικές αλλαγές. Εντούτοις, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η σχετική αυτή υπεραπόδοση δεν αρκεί από μόνη της για να επιτευχθεί ουσιαστική και ταχεία πραγματική σύγκλιση.

Βιομηχανία και μεταποίηση: Σταθερά βήματα, αλλά χαμηλή βάση

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η συμμετοχή της βιομηχανίας στο ελληνικό ΑΕΠ ενισχύθηκε στο 15,5% το 2024 έναντι 13,9% το 2019, ξεπερνώντας τα επίπεδα του 2000. Παρά την αύξηση αυτή, η ελληνική επίδοση υπολείπεται αισθητά του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ο οποίος διαμορφώνεται στο 22%, αλλά και της Γερμανίας, όπου φτάνει το 25%.

Ακόμη πιο έντονη είναι η απόκλιση στην καθαρή μεταποίηση (εξαιρουμένων των κατασκευών, της ενέργειας και των ορυχείων). Το μερίδιό της στην ελληνική οικονομία διαμορφώνεται στο 9,1% του ΑΕΠ, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην τέταρτη θέση από το τέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου ο μέσος όρος είναι 14,2%. Παρότι η κυβέρνηση έχει θέσει στόχο την άνοδο του ποσοστού στο 13% έως το 2027 και στο 15% έως το 2030, ο δρόμος για τη μετατροπή της χώρας σε ισχυρό βιομηχανικό κέντρο απαιτεί εντατικοποίηση των επενδύσεων.

Το κρίσιμο στοίχημα της παραγωγικότητας και των μισθών

Το μεγαλύτερο διαρθρωτικό έλλειμμα εντοπίζεται στην παραγωγικότητα της εργασίας. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ανά ώρα εργασίας στην Ελλάδα ανέρχεται σε 41,50 δολάρια, τη στιγμή που στην Ευρωπαϊκή Ένωση των «27» διαμορφώνεται στα 75,63 δολάρια και στη Γερμανία αγγίζει τα 92,91 δολάρια.

Επιπλέον, πρόσφατη έκθεση του Συμβουλίου Παραγωγικότητας του ΚΕΠΕ υπογραμμίζει ότι το ελληνικό ΑΕΠ ανά εργαζόμενο αντιστοιχεί μόλις στο 52% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, ενώ το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας περιορίζεται στο 46%. Με την Ελλάδα να κατατάσσεται στην 50ή θέση μεταξύ 69 οικονομιών στην παγκόσμια ανταγωνιστικότητα και το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα να χρειάστηκε 13 χρόνια για να επιστρέψει στα επίπεδα του 2009, καθίσταται σαφές ότι η διατήρηση των θετικών ρυθμών ανάπτυξης αποτελεί αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη για το οριστικό κλείσιμο της ψαλίδας με την Ευρώπη.