Καύσιμα: Νέο ράλι τιμών πιέζει νοικοκυριά και αγορά – Το σχέδιο μέτρων και οι διεθνείς πιέσεις

Ένα νέο κύμα έντονης ακρίβειας με επίκεντρο τα υγρά καύσιμα σαρώνει την ευρωπαϊκή και την ελληνική αγορά, απειλώντας ευθέως τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς αλλά και τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Οι αλυσιδωτές επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος μεταφορών μετακυλίονται ήδη στις τιμές των βασικών προϊόντων στα ράφια, ενώ ο επερχόμενος χειμώνας εντείνει την αγωνία για το κόστος θέρμανσης. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει έναν νέο οδικό χάρτη παρεμβάσεων, με κρίσιμες ανακοινώσεις να δρομολογούνται για τα τέλη Σεπτεμβρίου και τα μέσα Οκτωβρίου.

Οι γεωπολιτικές πιέσεις και το ευρωπαϊκό σοκ στο ντίζελ

Πίσω από τη νέα έξαρση των τιμών βρίσκονται δύο σοβαρές γεωπολιτικές εστίες. Η παρατεταμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει επιφέρει σημαντικές δυσχέρειες στις ροές πετρελαίου, με τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ να αντιμετωπίζει έντονους περιορισμούς. Ταυτόχρονα, τα πλήγματα σε υποδομές διύλισης στο πλαίσιο του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας συρρικνώνουν περαιτέρω τη διεθνή προσφορά καυσίμων.

Το μεγαλύτερο βάρος εντοπίζεται στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο έχει καταστεί το βασικότερο πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η μέση τιμή του ντίζελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται πλέον στα 2,26 ευρώ ανά λίτρο, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 40% από τα τέλη του περασμένου χειμώνα. Καθώς τα διυλιστήρια παγκοσμίως αγγίζουν τα όρια της παραγωγικής τους δυναμικότητας και εν μέσω σεναρίων για πιθανούς περιορισμούς στις εξαγωγές από τις ΗΠΑ, η πίεση παραμένει ασφυκτική.

Σε όλη την Ευρώπη, οι κυβερνήσεις αναγκάζονται να λάβουν έκτακτα μέτρα. Στη Γαλλία εξαγγέλθηκε πρόσθετο πακέτο στήριξης για εκατομμύρια εργαζόμενους χαμηλού εισοδήματος μετά τις κινητοποιήσεις αλιέων, η Γερμανία προχωρά σε προσωρινές φορολογικές ελαφρύνσεις, ενώ η Ιταλία διατηρεί τις μειώσεις στους φόρους καυσίμων αναζητώντας παράλληλα ισορροπία στα δημόσια οικονομικά της.

Το πακέτο παρεμβάσεων στην Ελλάδα: Επιδότηση στην αντλία και θέρμανση

Στην ελληνική αγορά, όπου η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης διατηρείται στα 2,23 ευρώ ανά λίτρο παρά τις ενισχύσεις, η κυβέρνηση προγραμματίζει τις επόμενες κινήσεις της σε δύο φάσεις: οι πρώτες ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης αναμένονται στις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσει το συνολικό πακέτο για τη θέρμανση.

Το σχέδιο περιλαμβάνει:

• Συνέχιση της επιδότησης στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης, με ταυτόχρονη εξέταση της διατήρησης των εκπτώσεων από τα διυλιστήρια.
• Διπλή παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, με απευθείας επιδότηση στην αντλία ώστε η τελική τιμή εκκίνησης να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο (από 1,90 ευρώ που θα διαμορφωνόταν χωρίς στήριξη).
• Οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 1,2 εκατομμύρια δικαιούχους, χωρίς μεταβολή των εισοδηματικών κριτηρίων.
• Έλεγχος των περιθωρίων κέρδους με επιβολή πλαφόν σε εταιρείες εμπορίας και πρατήρια.

Παράλληλα, παρακολουθείται στενά η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου για πιθανή στοχευμένη ενίσχυση νοικοκυριών, ενώ στο ηλεκτρικό ρεύμα δεν προβλέπεται άμεση ενεργοποίηση νέων επιδοτήσεων. Η ελληνική πλευρά αναμένεται να συνεχίσει να διεκδικεί και ευρωπαϊκή ευελιξία για ενδεχόμενη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, αναλόγως των δημοσιονομικών περιθωρίων.