Η «Φόνισσα» επέστρεψε στη Σκιάθο: Καθηλωτική η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη στον τόπο του Παπαδιαμάντη

Στον αυθεντικό γεωγραφικό και πνευματικό χώρο όπου ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης τοποθέτησε την τραγική ιστορία της Χαδούλας Φραγκογιαννούς, στο προαύλιο της ιστορικής Μονής της Ευαγγελιστρίας στη Σκιάθο, αναβίωσε με μοναδική ένταση «Η Φόνισσα». Σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη ατμόσφαιρα, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ενσάρκωσε εκ νέου την εμβληματική ηρωίδα σε ένα υποβλητικό μελόδραμα, γεφυρώνοντας το παπαδιαμαντικό κείμενο με τη σύγχρονη μουσική δημιουργία.

Μια μυσταγωγική συμπαραγωγή στη γενέτειρα του συγγραφέα

Η παράσταση αποτελεί νέα συμπαραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Εθνικό Θέατρο, σε συνδιοργάνωση με τον Δήμο Σκιάθου. Βασισμένη στην πολυβραβευμένη όπερα του Γιώργου Κουμεντάκη, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε το 2014, η νέα αυτή εκδοχή φέρει τη δραματουργική και μουσική υπογραφή του αρχιμουσικού Μάρκελλου Χρυσικόπουλου.

Μαυροντυμένη και επιβλητική, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη εμφανίστηκε μέσα από την κεντρική πύλη της εκκλησίας, καθηλώνοντας το κοινό. Με αξιοσημείωτη εκφραστική δεινότητα και καθαρότητα λόγου, δεν περιόρισε την ερμηνεία της μόνο στη Φραγκογιαννού, αλλά έδωσε φωνή σε όλα τα πρόσωπα του δράματος – από τις κόρες της μέχρι τα αδικοχαμένα κορίτσια που στοιχειώνουν τη συνείδησή της. Το μουσικό σύνολο Ergon Ensemble συνόδευσε την απαγγελία, αναπαράγοντας τους ήχους της φύσης, από τον παφλασμό των κυμάτων έως το θρόισμα των φύλλων, ζωντανεύοντας ηχητικά το παπαδιαμαντικό τοπίο.

Η πολυπλοκότητα της Φραγκογιαννούς και το κοινωνικό πλαίσιο

Έχοντας ήδη συνδεθεί στενά με τον ρόλο μέσα από την πρόσφατη κινηματογραφική μεταφορά της Εύας Νάθενα, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη προσέγγισε την ηρωίδα φωτίζοντας τα βαθύτερα κοινωνικά και ψυχολογικά της τραύματα. Όπως επισήμανε η ίδια, στόχος δεν ήταν η απεικόνιση μιας μονοδιάστατα σκληρής γυναίκας, αλλά ενός προσώπου βαθιά πληγωμένου από τη σκληρότητα της ζωής και τις πατριαρχικές δομές της εποχής.

Το κοινωνικό βάρος του θεσμού της προίκας, που αποτελούσε ανυπέρβλητο φορτίο για τις φτωχές οικογένειες, αναδεικνύεται ως ο βασικός μοχλός πίσω από τα εγκλήματα της Φραγκογιαννούς. Η ερμηνευτική προσέγγιση ανέδειξε τον εσωτερικό βασανισμό της ηρωίδας, η οποία υποφέρει εκτελώντας τις πράξεις της, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως θύτης αλλά και ως θύμα μιας ασφυκτικής κοινωνικής πραγματικότητας.

Η μουσική μεταγραφή και η συνέχεια της περιοδείας

Η δραματουργική πρόκληση του εγχειρήματος εστίασε στην προσαρμογή του αυθεντικού λόγου του Παπαδιαμάντη σε μια συνεχή μουσική ροή. Ο μαέστρος Μάρκελλος Χρυσικόπουλος διατήρησε τα κομβικά αφηγηματικά σημεία και τις θεματικές εμμονές του συγγραφέα, δημιουργώντας ένα έντονα προσωποκεντρικό αποτέλεσμα.

Τη μουσική μετάβαση και μεταγραφή της αρχικής παρτιτούρας για ένα ευέλικτο σύνολο δεκατριών μουσικών ανέλαβε ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης, διατηρώντας ακέραια τη δυναμική της σύνθεσης. Μετά την πρεμιέρα στον φυσικό της χώρο στη Σκιάθο, η παράσταση ξεκινά την πορεία της προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, με προγραμματισμένους σταθμούς την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.