Σομαλία: Η μεγάλη επιστροφή της πειρατείας – Ρεκόρ επιθέσεων μετά από 13 χρόνια

Η θαλάσσια περιοχή του Κέρατος της Αφρικής βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας, καθώς η πειρατεία στα ανοικτά της Σομαλίας καταγράφει τη μεγαλύτερη έξαρση των τελευταίων 13 ετών. Μέσα στο 2026, οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων έχουν πολλαπλασιαστεί σημαντικά, ανατρέποντας τη σχετική ηρεμία που επικρατούσε στην περιοχή την τελευταία δεκαετία και προκαλώντας έντονο προβληματισμό στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα.

Η έξαρση των επιθέσεων το 2026 και τα στοιχεία του IMO

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από τη βάση δεδομένων του IMO (Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός), η οποία καταγράφει τα συμβάντα από το 1994, από τις αρχές του 2026 έχουν σημειωθεί τουλάχιστον 15 επιθέσεις στον Κόλπο του Άντεν, την Αραβική Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό. Μάλιστα, ορισμένες από αυτές έλαβαν χώρα σε απόσταση έως και 2.000 χιλιομέτρων από τις σομαλικές ακτές.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μια απότομη ανατροπή των δεδομένων των προηγούμενων ετών. Από το 2013 και μετά, οι επιθέσεις είχαν μειωθεί στο ελάχιστο, με μόλις πέντε καταγεγραμμένα περιστατικά το 2025. Ωστόσο, το 2026 η κατάσταση επιδεινώθηκε ραγδαία, ιδιαίτερα στον Κόλπο του Άντεν – τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο μεταξύ Σομαλίας και Υεμένης που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό. Μόνο από τον Μάιο του τρέχοντος έτους, έχουν αναφερθεί οκτώ επιθέσεις στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ πρόσφατα Σομαλοί πειρατές κατέλαβαν εμπορικό πλοίο υπό σημαία Τανζανίας.

Γεωπολιτική αστάθεια και ο αποκλεισμός στο Στενό του Ορμούζ

Η αναζωπύρωση της πειρατείας δεν είναι ένα μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ο Κόλπος του Άντεν αποτελεί μία από τις πιο πολυσύχναστες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως. Η σημασία του αυξήθηκε κατακόρυφα μετά την παράλυση που σημειώθηκε στο Στενό του Ορμούζ, ως συνέπεια του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος ξέσπασε μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου 2026.

Λόγω του αποκλεισμού των εναλλακτικών διαδρομών, ο όγκος των εμπορικών πλοίων που διέρχονται από τα ανοικτά της Σομαλίας αυξήθηκε, προσφέροντας στους πειρατές περισσότερους και πιο ελκυστικούς στόχους. Η έλλειψη επαρκούς αστυνόμευσης και η εστίαση των διεθνών ναυτικών δυνάμεων σε άλλα πολεμικά μέτωπα δημιούργησαν το κατάλληλο υπόβαθρο για την επιστροφή των ένοπλων ομάδων.

Η δραματική κατάληψη του Honour 25 και η σύγκριση με το παρελθόν

Η πιο σοβαρή επίθεση της φετινής χρονιάς σημειώθηκε στις 21 Απριλίου 2026. Περίπου τριάντα πειρατές, βαριά οπλισμένοι με τουφέκια εφόδου και εκτοξευτήρες οπλοβομβίδων, επιτέθηκαν στο Honour 25, ένα πετρελαιοφόρο μήκους 90 μέτρων. Το περιστατικό συνέβη βόρεια της Άιλ, ενός παλιού αλιευτικού λιμανιού στην περιοχή της Πούντλαντ, η οποία ιστορικά αποτελεί προπύργιο των Σομαλών πειρατών.

Οι δράστες κατέλαβαν το πλοίο και πήραν ομήρους τα 17 μέλη του πληρώματος, τα οποία κρατούνται μέχρι σήμερα. Παρά την ένταση των φαινομένων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν μπορεί να συγκριθεί άμεσα με την κρίση του 2011. Εκείνη τη χρονιά, η πειρατεία είχε φτάσει στο αποκορύφωμά της με σχεδόν 200 επιθέσεις ετησίως. Ωστόσο, η τωρινή δυναμική δείχνει ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η θαλάσσια ασφάλεια στην περιοχή κινδυνεύει να καταρρεύσει εκ νέου.