Τουρκία: Μπορεί ο Φεριντούν Σινιρλίογλου να γίνει Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ; Οι αναλύσεις Ιωακειμίδη και Βαμβακά

Η ενδεχόμενη διεκδίκηση της θέσης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών από τον έμπειρο Τούρκο διπλωμάτη Φεριντούν Σινιρλίογλου ανακινεί έντονες γεωπολιτικές συζητήσεις στη διεθνή σκακιέρα. Μια πιθανή εκλογή Τούρκου αξιωματούχου στην κορυφή του διεθνούς οργανισμού θα αποτελούσε ιστορική πρωτιά για την Άγκυρα, ταυτόχρονα όμως εγείρει εύλογο προβληματισμό στην Αθήνα και τη Λευκωσία. Μιλώντας στο parapolitika.gr, ο ομότιμος καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παναγιώτης Ιωακειμίδης και ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης Πέτρος Βαμβακάς χαρτογραφούν τα δεδομένα, τις πιθανότητες και τους κινδύνους αυτής της υποψηφιότητας.

Το διπλωματικό προφίλ του Σινιρλίογλου και οι ισορροπίες στον ΟΗΕ

Ο Φεριντούν Σινιρλίογλου δεν είναι ένας τυχαίος διπλωμάτης. Έχοντας διατελέσει υφυπουργός Εξωτερικών, υπηρεσιακός υπουργός Εξωτερικών και για χρόνια Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ, διαθέτει βαθιά γνώση των μηχανισμών της διεθνούς διπλωματίας. Επιπλέον, έχει αναλάβει ειδικές αποστολές για τον οργανισμό, γεγονός που του έχει προσδώσει ορατότητα και αναγνωρισιμότητα εντός του γυάλινου πύργου της Νέας Υόρκης.

Ωστόσο, η διαδικασία εκλογής του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ καθορίζεται από αυστηρούς άτυπους κανόνες γεωγραφικής εναλλαγής και, κυρίως, από τις συναινέσεις των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η εκλογή προϋποθέτει ότι καμία από τις υπερδυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο) δεν θα ασκήσει βέτο, στοιχείο που περιπλέκει σημαντικά την πορεία μιας τουρκικής υποψηφιότητας.

Τι εκτιμούν Παναγιώτης Ιωακειμίδης και Πέτρος Βαμβακάς

Στις αναλύσεις τους στο parapolitika.gr, οι δύο καθηγητές προσεγγίζουν με ρεαλισμό τις πιθανότητες ευόδωσης ενός τέτοιου σεναρίου. Όπως επισημαίνεται, παρότι η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να αναβαθμίσει τον ρόλο της ως περιφερειακή δύναμη και διαμεσολαβητής σε διεθνείς κρίσεις, η υποψηφιότητα Σινιρλίογλου αντιμετωπίζει δομικά εμπόδια.

Ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης υπογραμμίζει τις δυσκολίες συναίνεσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα συχνά ακροβατεί ανάμεσα στη Δύση και τη Μόσχα, γεγονός που δεν εγγυάται την απόλυτη εμπιστοσύνη ούτε των ΗΠΑ ούτε της Ρωσίας. Από την πλευρά του, ο Πέτρος Βαμβακάς εστιάζει στις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες, τονίζοντας ότι η παράδοση της γεωγραφικής εκπροσώπησης μπορεί να ευνοήσει άλλες περιοχές του πλανήτη στην παρούσα φάση, περιορίζοντας τις τουρκικές φιλοδοξίες.

Ο προβληματισμός για το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά

Πέρα από τις πιθανότητες εκλογής, το βασικό σημείο τριβής για την ελληνική και την κυπριακή πλευρά έγκειται στις επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη. Όπως επισημαίνεται, μια ενδεχόμενη ανάδειξη του Σινιρλίογλου στη Γενική Γραμματεία θα προκαλούσε σοβαρό προβληματισμό, καθώς ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τη διαχείριση του Κυπριακού ζητήματος.

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ διατηρεί καθοριστικό ρόλο στις καλές υπηρεσίες για την επανέναρξη των συνομιλιών και τον διορισμό απεσταλμένων. Η παρουσία ενός Τούρκου αξιωματούχου στην ηγεσία της γραμματείας θα έθετε ζητήματα αντικειμενικότητας και ουδετερότητας, ενώ θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες προκλήσεις και στη δυναμική των ελληνοτουρκικών διαφορών. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η παρακολούθηση αυτών των διεργασιών παραμένει ζήτημα υψηλής στρατηγικής προτεραιότητας.