Οικονομικός «στραγγαλισμός» στο Ιράν: Το δόγμα Τραμπ, η Κίνα και οι νέοι εμπορικοί κίνδυνοι

Με το δόγμα «ή μαζί μας ή εναντίον μας», η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ετοιμάζεται να κλιμακώσει την πίεση κατά του Ιράν, επιδιώκοντας έναν σαρωτικό οικονομικό αποκλεισμό της Τεχεράνης. Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει το ισχυρότερο «όπλο» των κυρώσεων, παρά το γεγονός ότι μια τέτοια στρατηγική ενδέχεται να διαταράξει τις διεθνείς εμπορικές ισορροπίες και να δοκιμάσει τις αντοχές των σχέσεων της Ουάσιγκτον με βασικούς παγκόσμιους παίκτες, με κυριότερο την Κίνα.

Η πίεση στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες αποτελούν την κύρια πηγή εσόδων του καθεστώτος, έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει τα πρώτα αποτελέσματα, σύμφωνα με παραδοχές της ίδιας της Τεχεράνης. Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου μέσω μονομερών κυρώσεων παρακάμπτει την παραδοσιακή οδό του πολυμερούς συντονισμού, εγείροντας ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητά του από αναλυτές διεθνών σχέσεων.

Το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τον Λευκό Οίκο παραμένει το Πεκίνο. Η Κίνα απορροφά πάνω από το 80% του ιρανικού πετρελαίου —περίπου 1,38 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα— προσφέροντας ζωτική οικονομική ανάσα στην ασφυκτιούσα ιρανική οικονομία. Μέχρι στιγμής, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποφύγει να στοχοποιήσουν τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν αυτές τις ροές, φοβούμενες μια ευρύτερη εμπορική σύγκρουση. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να θυσιάσει την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με την Κίνα, λίγο μάλιστα πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Πέρα από την Κίνα, το σχέδιο οικονομικού «στραγγαλισμού» απειλεί και άλλους σημαντικούς εμπορικούς εταίρους του Ιράν στην ευρύτερη περιοχή. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία διατηρούν παραδοσιακά ισχυρούς δεσμούς με την Τεχεράνη, καλύπτοντας κρίσιμες ανάγκες σε τομείς όπως το εμπόριο και η ενέργεια. Οποιαδήποτε απόφαση επιβολής δευτερογενών κυρώσεων αναμένεται να προκαλέσει ντόμινο αντιδράσεων, περιπλέκοντας περαιτέρω το γεωπολιτικό τοπίο στη Μέση Ανατολή και δοκιμάζοντας τις αντοχές της παγκόσμιας οικονομίας.