OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Έπειτα από σχεδόν έξι μήνες συγκρούσεων, το πραγματικό διακύβευμα στη Μέση Ανατολή δεν είναι πλέον μόνο οι πυρηνικές εγκατάστάσεις του Ιράν ή η στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον ο έλεγχος των θαλάσσιων οδών και συγκεκριμένα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία μετατράπηκαν από ένα απλό πέρασμα ναυσιπλοΐας σε ένα ισχυρό γεωπολιτικό όπλο στα χέρια της Τεχεράνης.
Άπαντες είχαν προειδοποιήσει τον Ντόναλντ Τραμπ πως μια τέτοια εξέλιξη ήταν πιθανή, καθώς υπήρχαν προηγούμενα στην περιοχή. Η μεγάλη διαφορά, ωστόσο, είναι ότι το Ορμούζ διαθέτει ασ συγκρίnicstally μεγαλύτερη βαρύτητα για την παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια. Εκεί ακριβώς είναι που αλλάζει δραστικά η εικόνα, χάρη στην αντίδραση των χωρών του Κόλπου.
Αντί να περιορίζονται απλώς στην προστασία της ναυσιπλοΐας, κυβερνήσεις και ενεργειακοί όμιλοι επιταχύνουν επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέες υποδομές και παρακάμψεις. Αν και οι εναλλακτικές αυτές διαδρομές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως και άμεσα το Ορμούζ, έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν αισθητά τη στρατηγική του σημασία μέσα στα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, η κρίση αναδιαμορφώνει τις επενδυτικές προτεραιότητες της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που δημοσίευσαν οι Financial Times, η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος ενισχύει το οικονομικό κίνητρο για εναλλακτικές μορφές ενέργειας και τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Το πρόγραμμα Belt and Road στρέφεται πλέον ολοένα και περισσότερο σε ψηφιακές και πράσινες υποδομές, με τη συμμετοχή ιδιωτικών κινεζικών επιχειρήσεων να βασίζεται πλέον σε αυστηρά εμπορικά κριτήρια.
Η στρατηγική της Τεχεράνης βασίζεται στην υπόθεση ότι ο έλεγχος των Στενών της παρέχει μόνιμο πλεονέκτημα. Βραχυπρόθεσμα, η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται, καθώς οι τιμές της ενέργειας παραμένουν ευάλωτες και οι ναυτιλιακές εταιρείες αναπροσαρμόζουν διαρκώς τα δρομολόγιά τους. Μακροπρόθεσμα, όμως, αυτή η τακτική ενδέχεται να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται τα Στενά του Ορμούζ ως μοχλός πίεσης, τόσο περισσότερα κεφάλαια κατευθύνονται σε εναλλακτικούς διαδρόμους. Η ιστορία αποδεικνύει ότι οι μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις γεννούν νέους ενεργειακούς χάρτες, όπως ακριβώς ο αγωγός Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν μείωσε την εξάρτηση της Ευρώπης από τις ρωσικές εξαγωγές. Τελικά, το μεγαλύτερο παράδοξο του σημερινού πολέμου είναι ότι, επιχειρώντας να αξιοποιήσει το Ορμούζ ως υπέρτατο όπλο, το Ιράν επιταχύνει τις κινήσεις της διεθνούς κοινότητας για να απεξαρτηθεί οριστικά από αυτό.
