OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Τζόζεφ Στίγκλιτς: «Εύλογες» οι διεκδικήσεις των κοινωνικών κινημάτων στην Ευρώπη – Επιτακτική ανάγκη ο φόρος στον πλούτο

Στο πλευρό των κοινωνικών κινημάτων και ιδίως της νέας γενιάς που διαδηλώνει στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων τάχθηκε ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς. Με παρεμβάσεις του που αποτυπώνουν τη βαθιά ανησυχία του για τη σημερινή οικονομική αρχιτεκτονική, ο διακεκριμένος πανεπιστημιακός χαρακτήρισε απόλυτα δικαιολογημένα τα αιτήματα των πολιτών, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία διεύρυνση των ανισοτήτων στη Γηραιά Ήπειρο.
Το ρήγμα των γενεών και η απώλεια προοπτικής
Στο επίκεντρο της ανάλυσης του Τζόζεφ Στίγκλιτς βρίσκεται η διαπίστωση ότι το σύγχρονο οικονομικό μοντέλο αδυνατεί πλέον να εγγυηθεί την κοινωνική κινητικότητα και τη σταθερή βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, μια ολόκληρη γενιά βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σκληρή πραγματικότητα της υποβάθμισης των προσδοκιών της σε σύγκριση με τις προηγούμενες.
«Η υποτονική ανάπτυξη και η αύξηση των ανισοτήτων σημαίνουν ότι ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού δεν θα μπορέσει πιθανόν να φτάσει το βιοτικό επίπεδο των γονιών του ούτε να εκπληρώσει τις προσδοκίες του», τόνισε με έμφαση ο Αμερικανός οικονομολόγος. Ο ίδιος εξήγησε ότι η παρατεταμένη λιτότητα, οι επισφαλείς εργασιακές σχέσεις και η στεγαστική κρίση συνθέτουν ένα ασφυκτικό πλαίσιο, το οποίο τροφοδοτεί εύλογα τη λαϊκή δυσαρέσκεια και τις μαζικές κινητοποιήσεις σε πολλές πρωτεύουσες της Ευρώπης.
Η φορολόγηση του πλούτου ως αναγκαία απάντηση
Απέναντι σε αυτό το τοπίο της ανισοκατανομής, ο Στίγκλιτς επανέφερε με σαφήνεια στο δημόσιο διάλογο την ανάγκη ριζικών δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων. Συγκεκριμένα, τάχθηκε απερίφραστα υπέρ της επιβολής φόρου στον μεγάλο πλούτο, υπογραμμίζοντας ότι η υπερσυγκέντρωση κεφαλαίου στα χέρια λίγων υπονομεύει τη δημοκρατία και αποστερεί από τα κράτη πολύτιμους πόρους για τη στήριξη των κοινωνικών υποδομών.
Σύμφωνα με τον νομπελίστα, η στοχευμένη φορολόγηση των υψηλότερων εισοδηματικών κλιμακίων και των υπερκερδών δεν αποτελεί απλώς ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά θεμελιώδη οικονομική αναγκαιότητα. Μόνο μέσω τέτοιων αναδιανεμητικών εργαλείων, όπως υποστηρίζει, μπορούν να χρηματοδοτηθούν αποτελεσματικά η δημόσια υγεία, η εκπαίδευση, αλλά και η δίκαιη πράσινη μετάβαση, χωρίς να επιβαρύνονται υπέρμετρα τα χαμηλά και μεσαία στρώματα.
«Ο κόσμος που κληρονόμησαν»: Η κραυγή αγωνίας της νεολαίας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Τζόζεφ Στίγκλιτς στον ρόλο των νέων ανθρώπων, οι οποίοι αποτελούν τη μαγιά και την εμπροσθοφυλακή των περισσότερων κινημάτων διαμαρτυρίας τα τελευταία χρόνια. Απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί «παραλογισμού» ή «απλοϊκότητας» των διαδηλωτών, ο οικονομολόγος αναγνώρισε τη ρεαλιστική βάση της αγανάκτησής τους.
«Οι νέοι είναι κυρίως αυτοί που διαδηλώνουν, και πιστεύω ότι πρόκειται για εύλογες ανησυχίες και ότι η εκτίμησή τους για τον κόσμο που κληρονόμησαν δεν είναι καθόλου παράλογη», υπογράμμισε χαρακτηριστικά. Το μήνυμα του Στίγκλιτς απευθύνεται άμεσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τις κυβερνήσεις: η κοινωνική οργή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με καταστολή ή αδιαφορία, αλλά απαιτεί τολμηρές πολιτικές αποφάσεις που θα ανατάξουν το κοινωνικό κράτος και θα αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη στο μέλλον.
























