Νεολαία σε αναβρασμό στην Ευρώπη: Γιατί η στεγαστική κρίση και η ακρίβεια βγάζουν τους νέους στους δρόμους

Από τις υπερπλήρεις αίθουσες διδασκαλίας στη Γαλλία και τα αμφιθέατρα στις Βρυξέλλες, μέχρι τις πλατείες της Μαδρίτης και της Αθήνας, ένα συντονισμένο κύμα έντονης δυσαρέσκειας σαρώνει τη νεολαία της Γηραιάς Ηπείρου. Αντιμέτωποι με ένα ασφυκτικό μείγμα εκτόξευσης του κόστους ζωής, απλησίαστων ενοικίων και υποχρηματοδότησης της δημόσιας παιδείας, εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν τη σιωπή και κατεβαίνουν μαζικά στους δρόμους, διεκδικώντας άμεσες μεταρρυθμίσεις και απαντήσεις για το μέλλον τους.

Η στεγαστική ασφυξία και το όνειρο της ανεξαρτησίας

Το δικαίωμα στη στέγαση βρίσκεται στο επίκεντρο των περισσότερων κινητοποιήσεων. Στην Ισπανία, η κεντρική πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ στη Μαδρίτη μετατράπηκε σε σύμβολο αντίστασης, όταν φοιτητές και νέοι εργαζόμενοι προχώρησαν σε πολυήμερη κατάληψη διαμαρτυρόμενοι για τις εξωφρενικές τιμές των κατοικιών. Νέοι όπως ο 21χρονος Μπρούνο περιγράφουν μια καθημερινότητα όπου οι φοιτητικές εστίες είναι απρόσιτες και οι ίδιοι αναγκάζονται να ζουν σε ασφυκτικά μικρούς χώρους ή να ταξιδεύουν ώρες ολόκληρες καθημερινά για να παρακολουθήσουν τα μαθήματά τους.

Τα στοιχεία της Eurostat επιβεβαιώνουν το μέγεθος του προβλήματος: σε 14 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η μέση ηλικία κατά την οποία οι νέοι εγκαταλείπουν τη γονεϊκή εστία αυξάνεται σταθερά, φτάνοντας τα 30,2 έτη στην Ισπανία και την Ιταλία και τα 31,5 στην Κροατία. Στην Ελλάδα, η κατάσταση αποδεικνύεται ακόμη πιο πιεστική, καθώς ένας στους τέσσερις νέους ξοδεύει τουλάχιστον το 40% του εισοδήματός του αποκλειστικά για έξοδα στέγης —ένα ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο— ενώ οι διαθέσιμες εστίες καλύπτουν μόλις το 4,8% της συνολικής ζήτησης.

Υποβαθμισμένη παιδεία, πληθωρισμός και έλλειμμα επενδύσεων

Πέρα από τα ενοίκια, οι κινητοποιήσεις αντανακλούν και τη βαθιά κρίση στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Στο Βέλγιο, φοιτητικοί σύλλογοι διαμαρτύρονται ενάντια στην αύξηση των διδάκτρων και του κόστους μετακίνησης, ενώ στη Δανία στο στόχαστρο μπαίνουν οι περικοπές στις κρατικές υποτροφίες. Ταυτόχρονα, στην Αλβανία οι νέοι αξιώνουν ευρύτερη πολιτική αλλαγή απέναντι στην έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών.

Στην Ελλάδα, οι φοιτητές που έστησαν σκηνές στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα και στον πεζόδρομο της Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη έθεσαν στο προσκήνιο τόσο το κόστος σπουδών όσο και την εγκατάλειψη των υποδομών. Με τη χώρα να δαπανά μόλις το 3,3% του ΑΕΠ της για την παιδεία έναντι του 4,7% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος, οι ελλείψεις χιλιάδων εκπαιδευτικών και οι ασυντήρητες σχολικές μονάδες πυροδοτούν εκτεταμένες μαθητικές και φοιτητικές διαμαρτυρίες.

Η κατάρρευση του «κοινωνικού συμβολαίου»

Πίσω από τα επιμέρους αιτήματα κρύβεται ένα κοινό, βαθύτερο αίσθημα απογοήτευσης και αποξένωσης από τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Όπως υπογραμμίζουν κοινωνικοί αναλυτές, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες διαρρηγνύεται η βασική υπόσχεση των σύγχρονων δυτικών δημοκρατιών: η πεποίθηση ότι η σκληρή δουλειά και η εκπαίδευση εξασφαλίζουν αυτόματα ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Όσο οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τα προβλήματα αυτά ως συγκυριακά και δεν προχωρούν σε ουσιαστικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις, η ευρωπαϊκή νεολαία προειδοποιεί ότι οι δρόμοι θα συνεχίσουν να γεμίζουν.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom