Συναγερμός στην ΕΛ.ΑΣ. για το μπαράζ ύποπτων αποσκευών στην Αττική: Οι έλεγχοι του ΤΕΕΜ και ο προβληματισμός των Αρχών

Σε κατάσταση διαρκούς επιχειρησιακής επιφυλακής βρίσκονται οι αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας τις τελευταίες εβδομάδες, εξαιτίας ενός πρωτοφανούς μπαράζ περιστατικών με εγκαταλελειμμένες αποσκευές και ύποπτα αντικείμενα σε κεντρικά και πολυσύχναστα σημεία της Αττικής. Οι διαδοχικές κινητοποιήσεις του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΤΕΕΜ), οι αποκλεισμοί οδικών αρτηριών και οι προληπτικές ελεγχόμενες εκρήξεις έχουν διαμορφώσει ένα σκηνικό αυξημένης επαγρύπνησης, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στα επιτελικά κλιμάκια της λεωφόρου Κατεχάκη.

Αλλεπάλληλοι αποκλεισμοί και ελεγχόμενες εκρήξεις στο κέντρο

Το τελευταίο διάστημα, τα κλιμάκια του ΤΕΕΜ έχουν κληθεί να επέμβουν σε δεκάδες περιπτώσεις όπου εντοπίστηκαν ασυνόδευτες βαλίτσες, σακίδια πλάτης ή δέματα, τόσο σε κεντρικούς δρόμους της Αθήνας όσο και πλησίον πιθανών στόχων, όπως πρεσβείες, κυβερνητικά κτίρια και σταθμοί μέσων μαζικής μεταφοράς. Σε κάθε τέτοιο συμβάν, εφαρμόζεται πιστά το ειδικό πρωτόκολλο ασφαλείας: η περιοχή αποκλείεται άμεσα σε μεγάλη ακτίνα, η κυκλοφορία οχημάτων και πεζών διακόπτεται και ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι, σε συνδυασμό με τηλεκατευθυνόμενα ρομπότ, προσεγγίζουν το σημείο για την πρώτη εκτίμηση κινδύνου.

Παρότι στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων οι αποσκευές αποδεικνύεται ότι περιείχαν προσωπικά είδη ή ρούχα και εξουδετερώθηκαν προληπτικά με ελεγχόμενη διάσπαση (water cannon), το επιχειρησιακό κόστος και η αναστάτωση στον αστικό ιστό είναι σημαντικά. Οι δυνάμεις της ΕΛ.ΑΣ. δεν διαθέτουν το παραμικρό περιθώριο υποτίμησης οποιασδήποτε ένδειξης, γεγονός που οδηγεί αναπόφευκτα σε εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και καθυστερήσεις.

Αμέλεια πολιτών ή σφυγμομέτρηση των αντανακλαστικών;

Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τους αναλυτές της ΕΛ.ΑΣ. και της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας είναι η αιτία πίσω από την ξαφνική πυκνότητα των περιστατικών. Εξετάζεται σοβαρά αν πρόκειται για απλή σύμπτωση και αμέλεια πολιτών ή τουριστών –φαινόμενο σύνηθες σε μεγαλουπόλεις– ή εάν υποκρύπτεται μία συνειδητή τακτική «σφυγμομέτρησης» των αντανακλαστικών των Αρχών. Στο παρελθόν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου ύποπτα αντικείμενα τοποθετούνταν δοκιμαστικά, προκειμένου να καταγραφεί ο χρόνος αντίδρασης, η μεθοδολογία και οι δυνάμεις που δεσμεύει η Αστυνομία σε κάθε συναγερμό.

Για τον λόγο αυτό, πέρα από την άμεση διαχείριση στο πεδίο, σε κάθε περιστατικό πραγματοποιείται εκτεταμένη ανάλυση του υλικού από κάμερες ασφαλείας, ώστε να ταυτοποιηθούν τα άτομα που εγκατέλειψαν τις αποσκευές και να εξακριβωθούν οι πραγματικές τους προθέσεις.

Το πρωτόκολλο μηδενικού ρίσκου και η ψυχραιμία των πολιτών

Σε ένα διεθνές περιβάλλον με αυξημένες γεωπολιτικές εντάσεις, η ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. έχει δώσει σαφείς εντολές για εφαρμογή πολιτικής μηδενικού ρίσκου. Ακόμη και αν η πιθανότητα πραγματικής απειλής κρίνεται χαμηλή, καμία διαδικασία δεν παρακάμπτεται. Παράλληλα, οι Αρχές συνιστούν στους πολίτες να παραμένουν ψύχραιμοι αλλά παρατηρητικοί, καλώντας άμεσα το 100 σε περίπτωση που αντιληφθούν οποιοδήποτε ασυνήθιστο αντικείμενο, χωρίς ωστόσο να υποκύπτουν σε αδικαιολόγητο πανικό.