Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος: Το νέο ψηφιακό χάσμα στην Τεχνητή Νοημοσύνη και οι στρατηγικές προκλήσεις για Ελλάδα και Ευρώπη

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν με γεωμετρική πρόοδο, ο κίνδυνος ανάδυσης ενός νέου, βαθύτερου ψηφιακού χάσματος βρίσκεται στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Ο Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη τεχνολογικό εργαλείο, αλλά έναν καθοριστικό παράγοντα γεωπολιτικής και οικονομικής ισχύος που μπορεί να διαχωρίσει τα κράτη σε τεχνολογικούς ηγέτες και ψηφιακά εξαρτημένους.

Η ευρωπαϊκή αυτονομία απέναντι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό

Η παγκόσμια σκηνή της Τεχνητής Νοημοσύνης κυριαρχείται σήμερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, με τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Google, η Microsoft και η OpenAI να καθορίζουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Όπως επισημαίνει ο κ. Αναγνωστόπουλος, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αντιμετωπίσει ένα κρίσιμο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας. Η εξάρτηση από ξένες υποδομές υπολογιστικού νέφους (cloud) και προηγμένα μοντέλα μηχανικής μάθησης καθιστά αναγκαία την οικοδόμηση μιας ουσιαστικής ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας.

Παράλληλα, η Ευρώπη καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη ρυθμιστική εποπτεία —όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act)— και την ενίσχυση της καινοτομίας. Ενώ η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των προσωπικών δεδομένων παραμένει αδιαπραγμάτευτη αξία, η υπερβολική γραφειοκρατία ενδέχεται να επιβραδύνει τις ευρωπαϊκές επενδύσεις, διευρύνοντας το χάσμα με τις υπόλοιπες ηπείρους.

Το στοίχημα της Ελλάδας: Υποδομές, εκπαίδευση και δημόσιος τομέας

Για την Ελλάδα, η μετάβαση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης περιλαμβάνει τόσο σημαντικές προκλήσεις όσο και πρωτοφανείς ευκαιρίες. Η χώρα έχει ήδη καταγράψει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ενσωμάτωση εργαλείων παραγωγικής ΤΝ στη δημόσια διοίκηση. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση εντοπίζεται στην αποφυγή των ανισοτήτων στο εσωτερικό της κοινωνίας και της οικονομίας.

Το νέο ψηφιακό χάσμα δεν αφορά πλέον μόνο την πρόσβαση στο διαδίκτυο, αλλά την ικανότητα κατανόησης και αξιοποίησης των αλγοριθμικών συστημάτων. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις που στερούνται πόρων ή τεχνογνωσίας κινδυνεύουν να τεθούν εκτός αγοράς, εάν δεν υπάρξει στοχευμένη υποστήριξη. Ταυτόχρονα, επενδύσεις σε υποδομές αιχμής, όπως η ανάπτυξη του νέου εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», αποτελούν στρατηγικά ορόσημα για την ενίσχυση της εγχώριας ερευνητικής κοινότητας και τη μείωση της τεχνολογικής εξάρτησης.

Η ανάγκη για άμεση δράση και ψηφιακή συμπερίληψη

Καταλήγοντας, η τοποθέτηση του Δημοσθένη Αναγνωστόπουλου αναδεικνύει την ανάγκη για μια συντονισμένη εθνική και ευρωπαϊκή πολιτική που θα θέτει στο επίκεντρο την αναβάθμιση των δεξιοτήτων (reskilling και upskilling) του ανθρώπινου δυναμικού. Η αντιμετώπιση του νέου ψηφιακού χάσματος προϋποθέτει γενναίες επενδύσεις στην παιδεία, την έρευνα και τις δημόσιες υποδομές, διασφαλίζοντας ότι τα οφέλη της Τεχνητής Νοημοσύνης θα διαμοιραστούν ισότιμα σε ολόκληρη την κοινωνία.