Μπλόκο ΑΑΔΕ στις εταιρείες-«βιτρίνες»: Πώς θα μπει τέλος στη φάμπρικα χρεών με «αχυρανθρώπους»

Τέλος στη διαχρονική πρακτική της συσσώρευσης υπέρογκων οφειλών προς το Δημόσιο και της άμεσης επαναδραστηριοποίησης μέσω νέων επιχειρήσεων με παρένθετα πρόσωπα επιχειρεί να βάλει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Το φαινόμενο, κατά το οποίο επιτήδειοι εγκαταλείπουν υπερχρεωμένες εταιρείες αφήνοντας απλήρωτους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, για να ιδρύσουν νέα νομικά πρόσωπα με «αχυρανθρώπους» στη διοίκηση, βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο των φορολογικών αρχών με αυστηρά ψηφιακά αντίμετρα.

Η διασύνδεση ΓΕΜΗ – ΑΑΔΕ και το σαφάρι διασταυρώσεων

Το έναυσμα για την επιτάχυνση των παρεμβάσεων έδωσε η πρόσφατη αποκάλυψη εκτεταμένου κυκλώματος στη Θεσσαλονίκη, στο οποίο ενεπλάκησαν περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις, περίπου 1.300 «μπροστινοί» και οφειλές που ξεπερνούν τα 203 εκατομμύρια ευρώ. Για να ανακόψει τη συγκεκριμένη μεθοδολογία, η ΑΑΔΕ, σε στενή συνεργασία με τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Ανάπτυξης, επεξεργάζεται ένα ολιστικό πλάνο που βασίζεται στη διαλειτουργικότητα των βάσεων δεδομένων.

Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η πλήρης διασύνδεση του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) με τα φορολογικά μητρώα της ΑΑΔΕ. Μέσω αυτοματοποιημένων ελέγχων, το σύστημα θα μπορεί να «σκανάρει» το ιστορικό κάθε φυσικού προσώπου που δηλώνεται ως διαχειριστής, μέτοχος ή νόμιμος εκπρόσωπος. Συγκεκριμένα, θα εξετάζεται εάν το εν λόγω ΑΦΜ σχετίζεται με προηγούμενες πτωχεύσεις, συσσωρευμένες ληξιπρόθεσμες οφειλές, απενεργοποιημένους φορολογικούς αριθμούς ή διαδοχικές συμμετοχές σε εταιρείες που εγκαταλείφθηκαν ξαφνικά.

Ψηφιακά φίλτρα και πιθανό «πάγωμα» νέων ενάρξεων

Σήμερα, η ίδρυση μιας επιχείρησης μέσω της ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης (e-ΥΜΣ) διαρκεί ελάχιστα λεπτά, προσφέροντας ταχύτητα και μείωση της γραφειοκρατίας. Στόχος της φορολογικής διοίκησης δεν είναι να υπονομεύσει την επιχειρηματικότητα, αλλά να θέσει στοχευμένες δικλίδες ασφαλείας στις περιπτώσεις υψηλού ρίσκου.

Όπως έχει επισημάνει ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, τα προφίλ των «αχυρανθρώπων» παρουσιάζουν συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται δύο βασικά σενάρια διαχείρισης: είτε το προσωρινό «πάγωμα» της αυτόματης σύστασης όταν χτυπά «κόκκινος συναγερμός» στο σύστημα, ώστε να προηγείται φυσικός έλεγχος των εμπλεκόμενων προσώπων, είτε η άμεση ενεργοποίηση στοχευμένων ελεγκτικών διαδικασιών αμέσως μετά την ίδρυση.

Το μεγάλο στοίχημα για τις ελεγκτικές αρχές παραμένει ο εντοπισμός των πραγματικών δικαιούχων (ultimate beneficial owners), καθώς οι άτυποι εντολείς φροντίζουν συνήθως να μην έχουν καμία επίσημη μετοχική ή διοικητική σχέση με τα νέα νομικά πρόσωπα, διατηρώντας ωστόσο τον πλήρη έλεγχο των τραπεζικών ροών και της οικονομικής δραστηριότητας.