Copernicus: Ο θερμότερος Οκτώβριος στην ιστορία το 2026 – Συνεχίζεται η υπέρβαση του ορίου του 1,5°C

Σε αχαρτογράφητα κλιματικά νερά συνεχίζει να κινείται ο πλανήτης, καθώς ο Οκτώβριος του 2026 αναδείχθηκε επίσημα ως ο θερμότερος Οκτώβριος που έχει καταγραφεί ποτέ σε παγκόσμια κλίμακα.

Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα που έδωσε στη δημοσιότητα η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, η επιτάχυνση της κλιματικής κρίσης επιβεβαιώνεται με εμφατικό τρόπο, καθιστώντας το 2026 σχεδόν βέβαιο ως το δεύτερο θερμότερο ημερολογιακό έτος στα χρονικά των μετρήσεων, αμέσως μετά το 2024.

Ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας και απόκλιση από την προβιομηχανική εποχή

Βάσει των στοιχείων της έκθεσης του Copernicus, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια έφτασε για τον Οκτώβριο τους 15,35 βαθμούς Κελσίου. Η τιμή αυτή μεταφράζεται σε θετική απόκλιση 0,90°C σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου αναφοράς 1991–2020. Παράλληλα, ο φετινός Οκτώβριος ήταν κατά 1,75°C θερμότερος από τα εκτιμώμενα προβιομηχανικά επίπεδα (1850–1900).

Πρόκειται για τον τρίτο διαδοχικό μήνα κατά τον οποίο η μέση παγκόσμια θερμοκρασία υπερβαίνει το κρίσιμο ψυχολογικό και οικολογικό όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου, μετά τον τερματισμό του προηγούμενου πολυμηνιαίου σερί τον Απρίλιο του 2025. Τα προγνωστικά μοντέλα της υπηρεσίας (ERA5) συγκλίνουν στο ότι η μέση θερμοκρασία για το σύνολο του 2026 θα κυμανθεί τελικά μεταξύ 1,56°C και 1,61°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, επισφραγίζοντας την ανησυχητική τροχιά της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.

Ιστορικό χαμηλό στους πάγους και εκτεταμένη ξηρασία στην Ευρώπη

Οι συνέπειες της πρωτοφανούς θερμότητας αποτυπώνονται με ένταση και στις πολικές περιοχές. Η έκταση του θαλάσσιου πάγου στην Αρκτική διαμορφώθηκε 9% χαμηλότερα από τον μέσο όρο, σημειώνοντας τη 13η χαμηλότερη τιμή για τον συγκεκριμένο μήνα στα 48 χρόνια συνεχών δορυφορικών καταγραφών. Ειδικότερα στη Θάλασσα Κάρα, βόρεια της Ευρασίας, ο θαλάσσιος πάγος υποχώρησε στο απόλυτο ιστορικό ναδίρ για την εποχή.

Την ίδια ώρα, η ευρωπαϊκή ήπειρος βρέθηκε αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις. Παρατεταμένες συνθήκες ξηρασίας επικράτησαν στη δυτική Ιβηρική Χερσόνησο, σε μεγάλες περιοχές της Γαλλίας, στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, στην Ιταλία, στα Βαλκάνια και στη δυτική Ρωσία. Το έλλειμμα βροχοπτώσεων και οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν δραματική πτώση των υδάτινων αποθεμάτων, οδηγώντας σε εξαιρετικά χαμηλές ροές μερικές από τις σημαντικότερες πλωτές αρτηρίες της Γηραιάς Ηπείρου, όπως ο Δούναβης, ο Ρήνος και ο Βιστούλας.

Η επίδραση του Ελ Νίνιο και οι προειδοποιήσεις των επιστημόνων

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, η Σαμάνθα Μπέρτζες, εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, υπογράμμισε τη συνδυαστική επίδραση των φυσικών φαινομένων και των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Όπως εξήγησε, ένα ιδιαίτερα ισχυρό επεισόδιο του φαινομένου Ελ Νίνιο λειτούργησε ως επιπλέον καταλύτης σε ένα κλίμα ήδη επιβαρυμένο από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η κ. Μπέρτζες έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας πως ιδιαίτερης βαρύτητας είναι το γεγονός ότι και ο τετραετής μέσος όρος θερμοκρασίας αναμένεται πλέον να υπερβεί το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν αποτελεί πλέον μια παροδική διακύμανση, αλλά μια παγιωμένη και ολοένα πιο επίμονη πραγματικότητα.