Πρώτη κατοικία: Πώς σώζεται από τον πλειστηριασμό με «κούρεμα» χρεών – Το τίμημα και οι παγίδες

Σημαντική διέξοδο για εκατοντάδες νοικοκυριά προσφέρει το ανανεωμένο πλαίσιο του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, καθώς ήδη 675 υπερχρεωμένοι δανειολήπτες έχουν επιλέξει τη νέα δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας τους. Το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει στους πολίτες να σώσουν το σπίτι τους εξασφαλίζοντας ουσιαστικό «κούρεμα» οφειλών, ωστόσο η συμφωνία προϋποθέτει έναν κρίσιμο συμβιβασμό: τη ρευστοποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων και την απόλυτη συνέπεια στην τήρηση των συμφωνηθέντων.

Πώς λειτουργεί ο διαχωρισμός περιουσίας και το «κούρεμα»

Για πρώτη φορά, κατά την υποβολή αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, το ύψος της διαγραφής χρεών και οι μηνιαίες δόσεις υπολογίζονται αποκλειστικά βάσει της πραγματικής αξίας της κύριας κατοικίας και των εισοδημάτων του οφειλέτη. Με τον τρόπο αυτό, η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία δεν προσμετράται στον αλγόριθμο ώστε να επιβαρύνει τους όρους της ρύθμισης, οδηγώντας σε σαφώς ευνοϊκότερο αποτέλεσμα.

Μετά την οριστική υποβολή, οι τράπεζες και οι διαχειριστές πιστώσεων έχουν το δικαίωμα να καταθέσουν αντιπρόταση. Αυτή προβλέπει την εκποίηση των δευτερευόντων ακινήτων του οφειλέτη ώστε να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις, διαχωρίζοντας οριστικά την πρώτη κατοικία. Ο δανειολήπτης δεν είναι υποχρεωμένος να συναινέσει, ωστόσο η αποδοχή της πρότασης οδηγεί σε δραστική μείωση της μηνιαίας δόσης και μεγαλύτερη διαγραφή του υπολοίπου. Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ή ύπαρξης εγγυητή, απαιτείται υποχρεωτικά η συνυποβολή και συνυπογραφή της σύμβασης.

Η «ασπίδα» προστασίας απέναντι στους πιστωτές

Η υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης παρέχει πλήρη νομική προστασία στην κύρια κατοικία, υπό την απαρέγκλιτη προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης εξυπηρετεί τις δόσεις του. Συγκεκριμένα, απαγορεύεται ρητά στους πιστωτές:

• Η επίσπευση αναγκαστικής εκτέλεσης και πλειστηριασμού στο συγκεκριμένο ακίνητο.
• Η λήψη οποιουδήποτε ασφαλιστικού μέτρου επ’ αυτού.
• Η τροπή υφιστάμενης προσημείωσης σε οριστική υποθήκη.

Παράλληλα, για τις οφειλές προς το Δημόσιο και τον e-ΕΦΚΑ, ο αλγόριθμος του μηχανισμού προβλέπει σημαντικό κούρεμα σε τόκους, προσαυξήσεις, ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Το τίμημα και η παγίδα της άμεσης εκποίησης

Παρά τα ουσιαστικά οφέλη, το νέο πλαίσιο εμπεριέχει αυστηρούς όρους που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Η ίδια η σύμβαση αναδιάρθρωσης καθίσταται άμεσα εκτελεστός τίτλος για τα υπόλοιπα ακίνητα που προορίζονται προς ρευστοποίηση, χωρίς να προαπαιτείται κοινοποίηση επιταγής προς εκτέλεση.

Τη διαδικασία κινεί ο χρηματοδοτικός φορέας με τη μεγαλύτερη απαίτηση μέσω δικαστικού επιμελητή, ενώ η ηλεκτρονική εκποίηση ενώπιον πιστοποιημένου συμβολαιογράφου προσδιορίζεται υποχρεωτικά εντός 40 έως 60 ημερών από την επίδοση της σχετικής έκθεσης. Η σημαντικότερη παράμετρος που λειτουργεί ως παγίδα είναι ότι ο νόμος δεν επιτρέπει στον οφειλέτη την άσκηση ανακοπής κατά της εκποίησης. Τέλος, οποιαδήποτε μελλοντική αθέτηση των πληρωμών αναβιώνει τις απαιτήσεις των πιστωτών, θέτοντας εκ νέου και την πρώτη κατοικία στο στόχαστρο των πλειστηριασμών.