Θεσσαλία: Απάτη με χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε βάρος της μητέρας της προέδρου του Περιφερειακού Συμβουλίου

Ένα πρωτοφανές και άκρως ανησυχητικό περιστατικό ψηφιακής απάτης σημειώθηκε στη Θεσσαλία, καταδεικνύοντας τις νέες διαστάσεις που λαμβάνει η εγκληματική δραστηριότητα μέσω της σύγχρονης τεχνολογίας. Θύμα επιτήδειων έπεσε η 86χρονη μητέρα της προέδρου του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας, Χρύσας Τσαγανού, καθώς οι δράστες κατάφεραν να αποσπάσουν χρήματα και τιμαλφή αξιοποιώντας εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) για την κλωνοποίηση φωνής.

Το χρονικό της υπόθεσης και το πρόσχημα της «έκρηξης»

Σύμφωνα με όσα αποκάλυψε η ίδια η κ. Τσαγανού στην τοπική ιστοσελίδα taxydromos.gr, οι απατεώνες τηλεφώνησαν στην ηλικιωμένη γυναίκα και χρησιμοποίησαν συνθετική φωνή που προσομοίαζε απόλυτα εκείνη της άλλης της κόρης. Με έντονο ύφος πανικού, οι δράστες ισχυρίστηκαν πως υπήρχε σοβαρότατη διαρροή ηλεκτρικού ρεύματος στην οικία και πως υπήρχε άμεσος κίνδυνος έκρηξης.

Με τη φράση «κινδυνεύετε να ανατιναχτείτε», οι άγνωστοι τρομοκράτησαν την 86χρονη, πείθοντάς την να ακολουθήσει επακριβώς τις οδηγίες τους. Υπό το κράτος απόλυτου πανικού, η ηλικιωμένη μάζεψε όσα μετρητά και κοσμήματα διέθετε, τα τοποθέτησε σε μια σακούλα και την ασφάλισε με μονωτική ταινία. Στη συνέχεια, όπως της υπέδειξαν, άφησε το δέμα έξω από τη μισάνοιχτη πόρτα του σπιτιού της, από όπου και τα παρέλαβαν οι συνεργοί των τηλεφωνητών.

Η τεχνολογία AI στα χέρια επιτηδείων

«Είναι πολύ εύκολο να συμβεί», προειδοποίησε η κ. Τσαγανού, εφιστώντας την προσοχή των πολιτών απέναντι σε αυτές τις εξαιρετικά εξελιγμένες μεθόδους εξαπάτησης. Η χρήση της τεχνολογίας voice cloning (κλωνοποίηση φωνής μέσω AI) αποτελεί πλέον ένα από τα πιο επικίνδυνα όπλα των κυβερνοεγκληματιών, καθώς ελάχιστα δευτερόλεπτα ηχητικού δείγματος από αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αρκούν για να αναπαραχθεί πιστά ο τόνος, η χροιά και το ύφος ενός οικείου προσώπου.

Το φαινόμενο αυτό προβληματίζει ιδιαίτερα τις διωκτικές αρχές, καθώς τέτοιου είδους deepfake απάτες εκμεταλλεύονται το ισχυρότερο ανθρώπινο συναίσθημα: τον φόβο για την ασφάλεια των αγαπημένων προσώπων. Στο στόχαστρο μπαίνουν συνήθως άτομα τρίτης ηλικίας, τα οποία δεν είναι εξοικειωμένα με τις ψηφιακές δυνατότητες των ημερών μας και θεωρούν αδιαμφισβήτητη την ταυτότητα του συνομιλητή τους όταν ακούν τη φωνή του παιδιού τους.

Συστάσεις για την προστασία των πολιτών

Με αφορμή το περιστατικό, υπογραμμίζεται η ανάγκη αυξημένης επαγρύπνησης από το οικογενειακό περιβάλλον των ηλικιωμένων. Οι ειδικοί σε θέματα κυβερνοασφάλειας και η Ελληνική Αστυνομία συνιστούν στους πολίτες να τηρούν απαρέγκλιτα ορισμένους βασικούς κανόνες όταν δέχονται κλήσεις έκτακτης ανάγκης:

Πρώτον, να διακόπτουν αμέσως την κλήση και να καλούν οι ίδιοι πίσω τον συγγενή στον προσωπικό του αριθμό για διασταύρωση. Δεύτερον, να θεσπίσουν μια μυστική «λέξη-κλειδί» εντός της οικογένειας, η οποία θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά σε τέτοιες περιπτώσεις ως απόδειξη ταυτότητας. Τέλος, σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να παραδίδονται χρήματα ή τιμαλφή σε αγνώστους, ανεξάρτητα από το πόσο πειστικό ή επείγον παρουσιάζεται το εκάστοτε σενάριο.