Κριστίν Λαγκάρντ: Πώς οι καύσωνες και η ξηρασία εκτινάσσουν τους λογαριασμούς ρεύματος και τις τιμές τροφίμων

Σε έναν άμεσο και διαρκή οικονομικό κίνδυνο εξελίσσεται η κλιματική κρίση για την Ευρώπη, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος διαβίωσης των πολιτών. Μέσα από άρθρο της που δημοσιεύθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η πρόεδρος του ιδρύματος, Κριστίν Λαγκάρντ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν προκαλούν μόνο τοπικές καταστροφές, αλλά τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, αυξάνουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και επιβαρύνουν τα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η επικεφαλής της ΕΚΤ, η οικονομική δραστηριότητα σε περιοχές που δοκιμάζονται από καύσωνες παραμένει κατά μέσο όρο 1,5% χαμηλότερη ακόμη και δύο χρόνια μετά το πέρασμα του φαινομένου. Παράλληλα, οι επιπτώσεις μιας παρατεταμένης ξηρασίας μπορούν να οδηγήσουν σε απώλειες της τάξης του 3% τέσσερα χρόνια αργότερα, αποδεικνύοντας ότι το οικονομικό αποτύπωμα είναι μακροχρόνιο και πολυεπίπεδο.

Το διπλό σοκ στο ηλεκτρικό σύστημα και τα τιμολόγια

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Κριστίν Λαγκάρντ στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην αγορά ενέργειας. Κατά τη διάρκεια των θερμών περιόδων, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια εκτοξεύεται λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η προσφορά ενέργειας δέχεται ισχυρά πλήγματα: η λειψυδρία περιορίζει σημαντικά την υδροηλεκτρική παραγωγή, ενώ τα θερμά νερά των ποταμών δημιουργούν σοβαρά προσκόμματα στην ψύξη των πυρηνικών αντιδραστήρων.

Παρότι η ηλιακή ενέργεια κατέγραψε ρεκόρ απόδοσης στις ώρες έντονης ηλιοφάνειας, η κρίσιμη ανισορροπία εκδηλώνεται τις απογευματινές και βραδινές ώρες. Όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών υποχωρεί αλλά η ζήτηση για ψύξη παραμένει στα ύψη, οι τιμές χονδρικής στη spot αγορά εκτινάσσονται, επιβαρύνοντας τελικά τους τελικούς λογαριασμούς των καταναλωτών.

Επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή και πληθωρισμός τροφίμων

Πέρα από το ενεργειακό μέτωπο, οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ανομβρία πλήττουν καίρια τον αγροτικό τομέα. Η πρόεδρος της ΕΚΤ προειδοποιεί ότι οι έντονα ξηρές συνθήκες έχουν ήδη επιδεινώσει τις προοπτικές της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής, γεγονός που ενδέχεται να συντηρήσει ή και να ενισχύσει τον πληθωρισμό των τροφίμων μέσα στην επόμενη χρονιά.

Οι συνέπειες διαφέρουν ανά γεωγραφική ζώνη: στη Γερμανία, η πτώση της στάθμης του Ρήνου προκάλεσε σοβαρές δυσχέρειες στις εμπορευματικές μεταφορές, ενώ στην Ιταλία η ξηρασία έπληξε τις καλλιέργειες. Ταυτόχρονα, σε Ισπανία και Γαλλία οι πυρκαγιές κατέκαψαν περισσότερα από 400.000 εκτάρια, προκαλώντας ζημιές στη γεωργία, τη δασοκομία και τον τουρισμό.

Οι προτεραιότητες για την προστασία της οικονομίας

Η Κριστίν Λαγκάρντ υπενθυμίζει ότι σχεδόν το 75% των επιχειρήσεων στην Ευρωζώνη εξαρτάται άμεσα από φυσικούς πόρους –κυρίως το νερό– ενώ μόλις το ένα τέταρτο των καταστροφών καλύπτεται ιστορικά από ασφαλιστήρια συμβόλαια. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το «ασφαλιστικό κενό», η ΕΚΤ σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) προτείνει ένα ευρωπαϊκό σύστημα αντασφάλισης με σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Παράλληλα, ως επιτακτική ανάγκη αναδεικνύεται η επένδυση σε ηλεκτρικά δίκτυα και υποδομές αποθήκευσης ενέργειας. Σύμφωνα με την επικεφαλής της ΕΚΤ, κάθε ευρώ που επενδύεται στον εκσυγχρονισμό των δικτύων μπορεί να εξοικονομήσει περισσότερα από δύο ευρώ από άλλα κόστη του ενεργειακού συστήματος, θωρακίζοντας την οικονομία απέναντι στην κλιματική αστάθεια.