Υπουργείο Εργασίας: Νέο πλαίσιο για τις ψηφιακές πλατφόρμες και όρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Ένα συνεκτικό ρυθμιστικό πλαίσιο που θέτει σαφή όρια στην ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των αλγορίθμων στην αγορά εργασίας παρουσίασε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως. Το νέο νομοσχέδιο εστιάζει κατά κύριο λόγο στην ουσιαστική προστασία των εργαζομένων στις ψηφιακές πλατφόρμες, διαμορφώνοντας δικλείδες ασφαλείας απέναντι στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις που μετασχηματίζουν το παραγωγικό μοντέλο.

Αλγοριθμική διαχείριση με υποχρεωτική ανθρώπινη εποπτεία

Ο πρώτος κεντρικός πυλώνας της νομοθετικής παρέμβασης αφορά την αλγοριθμική διαχείριση στον χώρο εργασίας. Για πρώτη φορά στην εγχώρια νομοθεσία εισάγονται αυστηροί κανόνες διαφάνειας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζουν την καθημερινότητα των απασχολούμενων. Βασική επιταγή των ρυθμίσεων είναι η επιβολή υποχρεωτικής ανθρώπινης εποπτείας στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων που καθορίζουν την υπηρεσιακή κατάσταση, την αξιολόγηση ή τις αποδοχές του προσωπικού.

Παράλληλα, οι εργοδότες και οι πλατφόρμες υποχρεούνται πλέον να ενημερώνουν με σαφήνεια τους εργαζόμενους για τα κριτήρια λειτουργίας των αλγορίθμων, διασφαλίζοντας το δικαίωμα εξήγησης των αποφάσεων. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην αυστηρή προστασία των προσωπικών δεδομένων, ώστε να αποτραπεί η καταχρηστική και διαρκής ψηφιακή παρακολούθηση.

Καθορισμός καθεστώτος απασχόλησης και η ευρωπαϊκή Οδηγία

Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στη συνολική βελτίωση των συνθηκών εργασίας όσων απασχολούνται μέσω εφαρμογών και πλατφορμών. Μεταξύ άλλων, ρυθμίζεται ο ορθός προσδιορισμός του εργασιακού καθεστώτος —επιλύοντας τη σύγχυση μεταξύ μισθωτής σχέσης και ανεξάρτητων υπηρεσιών— ενώ ενισχύονται οι μηχανισμοί ελέγχου και η πρόσβαση των εργαζομένων στη δικαιοσύνη.

Για την πλήρη εναρμόνιση του πλαισίου με το ενωσιακό δίκαιο, συγκροτείται ειδική Ομάδα Εργασίας υπό τον Αναπληρωτή Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Ιωάννη Σκανδάλη. Στην επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι των συναρμόδιων υπουργείων, της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και της Επιθεώρησης Εργασίας. Το πόρισμα για την ενσωμάτωση της σχετικής ευρωπαϊκής Οδηγίας πρόκειται να παραδοθεί στις 5 Οκτωβρίου 2026, κατόπιν διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους.

Ρυθμίσεις για εργαζόμενους γονείς και παρεμβάσεις στην αγορά

Πέρα από την ψηφιακή εργασία, το νομοσχέδιο ενσωματώνει διατάξεις στήριξης για τους εργαζόμενους γονείς. Προβλέπεται η κατάργηση του χρονικού περιορισμού ανάμεσα στη λήψη των δύο γονικών αδειών, ενώ παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία προγραμματισμού όταν και οι δύο γονείς απασχολούνται στην ίδια επιχείρηση. Παράλληλα, καταργείται η προϋπόθεση συμπλήρωσης εξαμήνου για τη χορήγηση άδειας φροντιστή.

Τέλος, απαντώντας σε ερωτήσεις για πρόσφατες αναταράξεις σε μεγάλες επιχειρήσεις εστίασης, όπως οι αλυσίδες Pizza Fan και «Χωριάτικο», η υπουργός σημείωσε πως προτεραιότητα παραμένει η διασφάλιση των θέσεων εργασίας και η καταβολή των δεδουλευμένων, διευκρινίζοντας ότι δεν υφίσταται κυβερνητική εντολή αναστολής λειτουργίας.