Τσιγάρα: Στο τραπέζι του Ecofin νέες αυξήσεις – Τι προβλέπεται για τις τιμές στην Ελλάδα

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών διεργασιών βρίσκεται σήμερα η φορολόγηση των καπνικών προϊόντων, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνεδριάζουν στο πλαίσιο του Ecofin. Στην ατζέντα κυριαρχεί η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας για τη φορολογία του καπνού, μια εξέλιξη που έχει πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις για επικείμενες αυξήσεις στις λιανικές τιμές των τσιγάρων, με ορισμένα ακραία σενάρια σε ευρωπαϊκό επίπεδο να κάνουν λόγο ακόμη και για τιμές που μπορεί να αγγίξουν τα 13 ευρώ ανά πακέτο.

Η ατζέντα του Ecofin και η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας

Η ισχύουσα οδηγία για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση χρονολογείται από το 2011 και θεωρείται από πολλούς ξεπερασμένη, ιδίως μετά τη ραγδαία διάδοση των νέων εναλλακτικών προϊόντων, όπως τα θερμαινόμενα τσιγάρα και τα υγρά αναπλήρωσης για ηλεκτρονικό κάπνισμα. Στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η εναρμόνιση των ελάχιστων συντελεστών Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) μεταξύ των κρατών-μελών, τόσο για λόγους δημόσιας υγείας όσο και για τον περιορισμό του διασυνοριακού λαθρεμπορίου.

Ωστόσο, οι προτάσεις που διακινούνται προβλέπουν σημαντική αύξηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών. Εφόσον υιοθετηθούν οι πιο αυστηρές εισηγήσεις, οι επιπτώσεις στις τελικές τιμές ραφιού θα είναι άμεσες, ιδιαίτερα στις χώρες της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης, όπου η λιανική τιμή παραμένει συγκριτικά χαμηλότερη σε σχέση με κράτη όπως η Γαλλία ή η Ιρλανδία.

Το σενάριο των 13 ευρώ και η εικόνα στην Ελλάδα

Η αναφορά στο ποσό των 13 ευρώ αφορά κυρίως εκτιμήσεις για τις αγορές της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης, όπου η φορολογία βρίσκεται ήδη σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Για την Ελλάδα, η μέση τιμή ενός συμβατικού πακέτου κυμαίνεται σήμερα κοντά στα 4,60 με 5,00 ευρώ, εκ των οποίων περισσότερο από το 80% αντιστοιχεί σε φόρους (ΕΦΚ και ΦΠΑ).

Σε περίπτωση που επιβληθεί μια απότομη αύξηση της ελάχιστης φορολογικής βάσης από τις Βρυξέλλες, εκτιμάται ότι η τιμή του πακέτου στη χώρα μας θα μπορούσε να αυξηθεί κλιμακωτά, προσεγγίζοντας τα 6 έως 7 ευρώ, ανάλογα με την τελική συμβιβαστική φόρμουλα που θα συμφωνηθεί. Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τη διαπραγμάτευση, επιδιώκοντας μεταβατικές περιόδους ώστε να αποφευχθεί ένα απότομο σοκ στην αγορά.

Ο κίνδυνος του λαθρεμπορίου και τα δημόσια έσοδα

Βασικός προβληματισμός του οικονομικού επιτελείου και των εκπροσώπων της αγοράς παραμένει η έξαρση της παράνομης διακίνησης. Η εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας έδειξε ότι οι υπέρμετρες αυξήσεις φόρων στα καπνικά οδηγούν σημαντικό μέρος των καταναλωτών στη «μαύρη αγορά», στερώντας πολύτιμα έσοδα από τα δημόσια ταμεία και ενισχύοντας τα κυκλώματα λαθρεμπορίου.

Οι αποφάσεις του Ecofin αναμένεται να καθορίσουν το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών, με τις τελικές ρυθμίσεις να απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των κρατών-μελών, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ουσιαστικών τροποποιήσεων στο αρχικό σχέδιο.