Στενά του Ορμούζ: Στο τελικό στάδιο η συμφωνία Ιράν – Ομάν, αλλά παραμένουν τα εμπόδια

Σε τροχιά οριστικής συμφωνίας φαίνεται πως βρίσκονται Τεχεράνη και Μουσκάτ σχετικά με τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων, οι δύο χώρες βρίσκονται στο τελικό στάδιο των ρυθμίσεων για τη δημιουργία ενός νέου, προσωρινού μοντέλου διαχείρισης της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού, η οποία παραμένει στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή.

Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, οι γεωγραφικές συντεταγμένες της νέας ρότας έχουν ήδη εγκριθεί από τα δύο μέρη και επεξεργάζεται κοινή δήλωση. Ωστόσο, τόσο η Τεχεράνη όσο και διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι η εξέλιξη αυτή δεν συνεπάγεται την άμεση και πλήρη επαναλειτουργία του περάσματος, καθώς παραμένουν σοβαρά ζητήματα ασφαλείας και διαφωνίες.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, το προτεινόμενο δρομολόγιο θα έχει προσωρινή ισχύ δύο έως τεσσάρων μηνών. Το νέο αυτό μοντέλο προβλέπει το κλείσιμο των παραδοσιακών βόρειων και νότιων διαδρομών κοντά στο νησί Λαράκ και τα εσωτερικά ύδατα του Ομάν αντίστοιχα, με τα πλοία να διοχετεύονται σε μια νέα, ειδικά διαμορφωμένη ρότα, σημαντικό μέρος της οποίας θα διέρχεται από τα χωρικά ύδατα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Την ίδια στιγμή, το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο πηγές από την περιοχή, αποκαλύπτει ότι η συμφωνία παραχωρεί στο Ιράν ουσιαστικό έλεγχο επί της εισερχόμενης κυκλοφορίας στον Κόλπο. Παρά, όμως, την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, τα αγκάθια παραμένουν πολλά. Ένα από τα βασικότερα σημεία τριβής αφορά την επιβολή τελών διέλευσης. Το Ιράν επιδιώκει να χρεώνει 5% έως 7% επί της αξίας των φορτίων, το Ομάν προτείνει ποσοστό γύρω στο 3%, ενώ οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά οποιαδήποτε μορφή επιβάρυνσης.

Επιπλέον, η Τεχεράνη διαμηνύει ότι το άνοιγμα της οδού εξαρτάται άμεσα από τη στάση της Ουάσιγκτον και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, τονίζοντας πως η συμφωνία αφορά αποκλειστικά διμερείς ρυθμίσεις και δεν αναγνωρίζει δικαιώματα σε τρίτες δυνάμεις.