Παγκόσμια Τράπεζα: Άλμα 23% στις τιμές των εμπορευμάτων το 2026 – Φόβοι για νέο πληθωριστικό σοκ

Σε τροχιά σημαντικής ανόδου εισέρχονται εκ νέου οι διεθνείς αγορές πρώτων υλών, καθώς οι τιμές των εμπορευμάτων παγκοσμίως αναμένεται να καταγράψουν άλμα της τάξης του 23% το 2026, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για τις προοπτικές των αγορών (Commodity Markets Outlook). Η επιδείνωση των γεωπολιτικών εντάσεων, η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους και οι εκτεταμένες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, εντείνοντας τις ανησυχίες για αναζωπύρωση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης.

Ενεργειακό ράλι και ιστορική μείωση στην προσφορά πετρελαίου

Καταλύτη για τη συνολική επιβάρυνση αποτελεί ο ενεργειακός κλάδος, όπου οι τιμές προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 32% το 2026, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Η παγκόσμια προσφορά αργού εκτιμάται ότι θα συρρικνωθεί κατά 5,2%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη υποχώρηση των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών, αν εξαιρεθεί η πρωτοφανής ύφεση της πανδημίας το 2020. Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν ήδη περιοριστεί εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή και των επιθέσεων σε ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές, ωθώντας το αργό τύπου Brent σε μέση τιμή 92 δολαρίων το βαρέλι για το έτος.

Η ανοδική αυτή δυναμική αναχαιτίζεται εν μέρει μόνο από την αναμενόμενη κάμψη της ζήτησης κατά 2,5%. Όπως υπογραμμίζει ο αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Αϊχάν Κοσέ, «οι αγορές εμπορευμάτων δέχονται ταυτόχρονα πολλαπλά ισχυρά πλήγματα», γεγονός που απειλεί άμεσα την επισιτιστική ασφάλεια και εντείνει τη δημοσιονομική πίεση στις χώρες χαμηλού εισοδήματος που βρίσκονται αντιμέτωπες με υπέρογκα χρέη.

Αγροτικά προϊόντα, Ελ Νίνιο και ιστορικά υψηλά στα μέταλλα

Εξίσου δυσοίωνες εμφανίζονται οι προοπτικές για τα αγροτικά εμπορεύματα, των οποίων οι τιμές προβλέπεται να αυξηθούν άνω του 10% το 2026 και επιπλέον 7% το 2027, λόγω των συνεχιζόμενων εμποδίων στις μεταφορές σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Παράλληλα, τα λιπάσματα αναμένεται να ανατιμηθούν κατά 14%, εξαιτίας της ραγδαίας ανόδου στην ουρία. Η Παγκόσμια Τράπεζα προειδοποιεί ότι στην περίπτωση ενός δυσμενούς σεναρίου —με κλιμάκωση των συγκρούσεων και εκδήλωση του ισχυρότερου φαινομένου Ελ Νίνιο από το 1950— οι τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να εκτοξευθούν κατά επιπλέον 12%, πυροδοτώντας επισιτιστική κρίση ανάλογη με εκείνη της περιόδου 2010-2011, η οποία είχε οδηγήσει 40 εκατομμύρια ανθρώπους στην ακραία φτώχεια.

Την ίδια ώρα, ράλι καταγράφουν και τα βιομηχανικά μέταλλα, με άνοδο 25% σε νέα ιστορικά υψηλά. Ο χαλκός, το αλουμίνιο και ο κασσίτερος ωθούνται από την επιταχυνόμενη πράσινη μετάβαση, την ηλεκτροκίνηση και την κατασκευή ενεργοβόρων data centers. Τη μεγαλύτερη ωστόσο άνοδο σημειώνουν τα πολύτιμα μέταλλα, με άλμα 40% το 2026, καθώς ο χρυσός εδραιώνεται ως το κατεξοχήν επενδυτικό καταφύγιο εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Επιφυλακτικότητα για το 2027 και προκλήσεις νομισματικής πολιτικής

Αν και το βασικό σενάριο κάνει λόγο για αποκλιμάκωση των τιμών κατά 7% το 2027, οι συνεχιζόμενες αναταράξεις καθιστούν το διεθνές περιβάλλον εξαιρετικά ευάλωτο. Η σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της ομάδας των G20 στην Ατλάντα της Τζόρτζια αναμένεται να επικεντρωθεί στις επιπτώσεις των συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, με τις κεντρικές τράπεζες να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς η επιμονή του κόστους των πρώτων υλών περιορίζει τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.