Πέθανε η ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη σε ηλικία 81 ετών

Την τελευταία της πνοή σε ηλικία 81 ετών άφησε η καταξιωμένη ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη. Η σπουδαία δημιουργός, η οποία είχε αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στον ελληνικό και διεθνή πολιτισμό και είχε πρωταγωνιστήσει στην εμβληματική ταινία «Γλυκιά Συμμορία», κατέληξε το πρωί του Σαββάτου σε νοσοκομείο της Αθήνας, έπειτα από διήμερη νοσηλεία συνεπεία πνευμονικού οιδήματος.

Η πολυδιάστατη πορεία από τη Χίο στη διεθνή σκηνή

Γεννημένη στη Χίο την 1η Ιουνίου του 1945, με ρίζες από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα, η Δέσποινα Τομαζάνη εκδήλωσε από νωρίς την κλίση της προς τις τέχνες. Σπούδασε θέατρο στην Αθήνα και συνέχισε τις ακαδημαϊκές της αναζητήσεις στη Σουηδία, σπουδάζοντας κινηματογράφο και θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, καθώς και χορό και παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της πόλης.

Το ντεμπούτο της στο σανίδι έγινε στην ηλικία των 18 ετών. Στη διάρκεια της καριέρας της ανέπτυξε μια έντονα διεθνή δραστηριότητα, παίζοντας σε ελληνικά και γαλλικά θέατρα, αλλά και συμμετέχοντας σε παραγωγές του ελληνικού, σουηδικού, γαλλικού και αμερικανικού κινηματογράφου. Ιδιαίτερη στιγμή στη θεατρική της διαδρομή αποτέλεσε η ερμηνεία της ως «Ηλέκτρα» στο Ηρώδειο, στο Τάουν Χολ της Νέας Υόρκης και στο Τόκιο, ενώ στο γαλλικό θέατρο ξεχώρισε στην παράσταση «Η Αρραβωνιαστικιά του Νερού» του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και στην «Περσεφόνη» του Γιάννη Ρίτσου σε σκηνοθεσία Ζακ Λακαριέρ.

Η «Γλυκιά Συμμορία», τα βραβεία και η σεναριογραφία

Στον κινηματογράφο, η Δέσποινα Τομαζάνη συνέδεσε το όνομά της με σταθμούς του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, με κορυφαία τη συμμετοχή της στο πρωταγωνιστικό καστ της «Γλυκιάς Συμμορίας» του Νίκου Νικολαΐδη.

Η διεθνής της αναγνώριση επισφραγίστηκε στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών Χωρών, όπου απέσπασε το βραβείο ερμηνείας πρώτου γυναικείου ρόλου για τη συμμετοχή της στην ταινία «L’ ombre de la terre» του Ταγιέμπ Λουίσι. Παράλληλα, έγραψε τους διαλόγους, συμπρωταγωνίστησε και συνέβαλε στο σενάριο της σουηδικής παραγωγής «Με λένε Στέλιο», η οποία απέσπασε το βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973.

Υπήρξε στενή συνεργάτιδα σημαντικών σκηνοθετών, διατελώντας βοηθός του Γιόχαν Μπέργκεστρολε και συνεργαζόμενη με τον Αλέξη Δαμιανό στον ιστορικό «Ηνίοχο». Συνυπέγραψε το σενάριο στην ταινία «Ελεύθερη Κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου και έγραψε το σενάριο για την ταινία «Το φως που σβήνει» του Βασίλη Ντούρου. Στην τηλεόραση εργάστηκε τόσο ως σεναριογράφος («Μέντιουμ», «Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα») όσο και ως ηθοποιός σε αξιόλογες παραγωγές όπως «Φάκελος Αμαζών» και «Γκαστερμπάιτερ».

Πλούσιο λογοτεχνικό έργο και σκηνοθεσία

Εκτός από την υποκριτική και το σενάριο, η Δέσποινα Τομαζάνη υπήρξε μια πολυσχιδής συγγραφέας με αξιόλογο έργο στην ποίηση, το διήγημα, το θέατρο και το μυθιστόρημα. Πολλά από τα κείμενά της έχουν μεταφραστεί σε γλώσσες όπως τα γαλλικά, τα γερμανικά, τα ιταλικά, τα αγγλικά και τα τουρκικά. Το τελευταίο της πόνημα, με τίτλο «Το βιβλίο που δεν γράφτηκε», αποτέλεσε ένα ιστορικό αφήγημα αφιερωμένο στον Χιώτη αγωνιστή της Επανάστασης, Αντώνη Μπουρνιά.

Παράλληλα, δοκιμάστηκε με επιτυχία και στη σκηνοθεσία, καθοδηγώντας παραστάσεις όπως «Ο Μπαμπάς ο Πόλεμος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη και «Χιροσίμα Αγάπη μου» της Μαργκερίτ Ντυράς, αφήνοντας πίσω της μια πλούσια και πολυεπίπεδη πολιτιστική κληρονομιά.