Ο καύσωνας των 180 δισ. ευρώ: Απειλή για τη μηδενική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Μια ολόκληρη χρονιά οικονομικής ανάπτυξης κινδυνεύει να εξανεμιστεί εξαιτίας του παρατεταμένου καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη. Οι συνολικές απώλειες από την ακραία ζέστη, την ξηρασία και τις καταστροφικές πυρκαγιές εκτιμάται ότι θα φθάσουν φέτος τα 180 δισ. ευρώ, ένα ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Triodos Bank, δεδομένου ότι η ευρωπαϊκή οικονομία αναμενόταν να αναπτυχθεί κατά περίπου 1,1%, το βαρύ αυτό πλήγμα φέρνει την ΕΕ αντιμέτωπη με το φάσμα της στασιμότητας. Το τεράστιο αυτό κόστος δεν περιορίζεται στις άμεσες υλικές ζημιές ή τις ασφαλιστικές αποζημιώσεις, αλλά αποτυπώνει τη συνολική καθοδική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων των χαμένων ωρών εργασίας, της μειωμένης αγροτικής παραγωγής και των προβλημάτων στην ενέργεια και τις μεταφορές.

Η μεγαλύτερη πηγή οικονομικών απωλειών εντοπίζεται στην υποχώρηση της παραγωγικότητας της εργασίας, η οποία από μόνη της μπορεί να αφαιρέσει περίπου 0,6% από το ΑΕΠ της ΕΕ. Η απόδοση των εργαζομένων μειώνεται αισθητά όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 25 με 30 βαθμούς Κελσίου, με τους κλάδους της γεωργίας, των κατασκευών και της βιομηχανίας να πλήττονται άμεσα. Παράλληλα, διακρατική ανάλυση της Allianz καταδεικνύει ότι για κάθε βαθμό πάνω από τους 30 βαθμούς Κελσίου χάνεται περίπου το 3% της παραγωγής ανά ώρα εργασίας.

Σημαντικές πιέσεις δέχεται επίσης ο πρωτογενής τομέας. Οι χαμηλότερες αποδόσεις των καλλιεργειών και οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων εκτιμάται ότι αφαιρούν περίπου 0,15% από το ευρωπαϊκό ΑΕΠ, με τη συνολική αγροτική παραγωγή να περιορίζεται έως και 7%. Επιπρόσθετες απώλειες προκαλούνται στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, καθώς η ξηρασία περιορίζει την παραγωγή υδροηλεκτρικών και πυρηνικών μονάδων, ενώ η πτώση της στάθμης των ποταμών δυσχεραίνει τις πλωτές μεταφορές.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι μεγαλύτερες επιπτώσεις δεν καταγράφονται απαραίτητα στις θερμότερες χώρες, αλλά εξαρτώνται από τη δομή της οικονομίας και τον βαθμό προσαρμογής. Η Γαλλία εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, με τις απώλειες να απειλούν να συρρικνώσουν το ΑΕΠ της κατά 0,6%, την ώρα που χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα χάρη στην πολυετή προσαρμογή τους σε υψηλές θερμοκρασίες.

Η κρίση συνοδεύεται και από βαρύ ανθρώπινό κόστος, με χιλιάδες θανάτους να συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι επενδύσεις προσαρμογής θα μπορούσαν να περιορίσουν σημαντικά τις απώλειες παραγωγικότητας, ωστόσο η κλιματική αλλαγή αναδεικνύεται πλέον σε κορυφαίο μακροοικονομικό κίνδυνο.