Ουκρανία: Εκατομμύρια πολίτες κινδυνεύουν με νέο εκτοπισμό – Η δραματική προειδοποίηση του ΔΟΜ

Σε έναν φαύλο κύκλο αβεβαιότητας και ανθρωπιστικής κρίσης παραμένει εγκλωβισμένη η Ουκρανία, καθώς εκατομμύρια πολίτες που επέστρεψαν στις εστίες τους μετά τις αρχικές φάσεις της ρωσικής εισβολής βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να εκτοπιστούν για δεύτερη φορά. Τον σοβαρό αυτό κίνδυνο υπογραμμίζει με δραματικό τόνο ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ), επισημαίνοντας τις καταστροφικές συνέπειες των συνεχιζόμενων εχθροπραξιών στις βασικές υποδομές διαβίωσης.

Ενεργειακός εφιάλτης και κατεστραμμένες υποδομές

«Για εκατομμύρια Ουκρανούς το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα σπίτια τους, αλλά αν θα μπορέσουν να παραμείνουν εκεί με ασφάλεια. Ωστόσο, οι τρέχουσες συνθήκες το καθιστούν εξαιρετικά δύσκολο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Άρθουρ Έρκεν, περιφερειακός διευθυντής του ΔΟΜ για την Ευρώπη και την Κεντρική Ασία.

Ο συνδυασμός κατεστραμμένων οικιών, συστηματικών επιθέσεων στα ενεργειακά δίκτυα της χώρας και του δυσβάστακτου κόστους θέρμανσης οδηγεί πολλές οικογένειες στα όριά τους. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται εντονότερα ανάμεσα σε εκείνους που επέστρεψαν στις περιοχές τους μόλις το τελευταίο τρίμηνο, ελπίζοντας σε μια επιστροφή στην κανονικότητα, για να διαπιστώσουν ότι οι συνθήκες διαβίωσης είναι πρακτικά απαγορευτικές.

Η σκληρή πραγματικότητα στη σκιά του μετώπου

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΔΟΜ, περίπου 3,6 εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εσωτερικά εκτοπισμένοι στο εσωτερικό της Ουκρανίας, ενώ 3,8 εκατομμύρια έχουν επιστρέψει στους τόπους καταγωγής τους μετά τον Φεβρουάριο του 2022. Από αυτούς, περίπου 1,45 εκατομμύριο ζουν σε ζώνες υψηλού κινδύνου κοντά στη γραμμή πυρός, με περισσότερους από 565.000 να βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Χαρκόβου.

Στην ύπαιθρο και σε κοινότητες πλησίον του μετώπου, οι ανάγκες είναι τεράστιες: τρεις στους τέσσερις κατοίκους που επέστρεψαν χρειάζονται άμεσα δομικά υλικά για να επισκευάσουν τοίχους, ενώ δύο στους τρεις αναζητούν υλικά για στέγες και θερμομόνωση. Η ενεργειακή επισφάλεια παραμένει επίσης οξύτατη. Κατά τον περασμένο χειμώνα, μόλις το 32% των νοικοκυριών πανεθνικά κατάφερε να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του, ποσοστό που κατρακύλησε στο 25% στις εμπόλεμες ζώνες. Παράλληλα, περίπου 2,1 εκατομμύρια ηλικιωμένοι ζουν μόνοι σε πολυκατοικίες, όντας παντελώς απροστάτευτοι σε περιπτώσεις εκτεταμένων διακοπών ρεύματος και τηλεθέρμανσης.

Έκκληση για άμεση διεθνή χρηματοδότηση

Η ανθρωπιστική υπηρεσία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών απευθύνει επείγουσα έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα για την ενίσχυση των κονδυλίων αρωγής. Ζητούνται άμεσες παρεμβάσεις για επισκευές στέγης, αναβάθμιση της μόνωσης, καθώς και στρατηγικές επενδύσεις σε αποκεντρωμένες, βιώσιμες πηγές ενέργειας ώστε να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών.

Ωστόσο, το σχέδιο δράσης του ΔΟΜ για την Ουκρανία αντιμετωπίζει πρωτοφανές χρηματοδοτικό κενό, καθώς έχει καλυφθεί μόλις κατά 7%. Ο οργανισμός προειδοποιεί ότι χωρίς άμεση οικονομική στήριξη, οι ακραίες καιρικές συνθήκες του χειμώνα θα επιδεινώσουν ραγδαία την κατάσταση, πυροδοτώντας ένα νέο μαζικό κύμα εσωτερικού και εξωτερικού εκτοπισμού.