Μαύρη Θάλασσα: Η έξαρση των επιθέσεων σε πλοία απειλεί τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε σιτηρά και πετρέλαιο

Η Μαύρη Θάλασσα εξελίσσεται σε μια νέα «επικίνδυνη ζώνη» για την παγκόσμια ναυτιλία, καθώς η δραματική κλιμάκωση των εκατέρωθεν επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και λιμενικές εγκαταστάσεις υπονομεύει τις εξαγωγές σιτηρών και πετρελαίου. Τα ύδατα της περιοχής, τα οποία αποτελούν ζωτικής σημασίας δίαυλο για τη διακίνηση βασικών εμπορευμάτων από τη Ρωσία και την Ουκρανία, δέχονται ισχυρούς κραδασμούς, εντείνοντας τις πιέσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Ρωσία, ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, και η Ουκρανία έχουν εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των υποδομών εξαγωγής. Παράλληλα, το Κίεβο έχει προχωρήσει σε κλιμάκωση των πληγμάτων κατά δεξαμενόπλοιων που σχετίζονται με το ρωσικό εμπόριο πετρελαίου. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ουκρανικού Υπουργείου Υποδομών, μόνο κατά τον μήνα Ιούλιο καταγράφηκαν 35 επιθέσεις σε πλοία εντός λιμένων, 22 στη ανοιχτή θάλασσα και 67 πλήγματα σε λιμενικές εγκαταστάσεις, αριθμοί καταλυτικά υψηλότεροι σε σύγκριση με τα συνολικά δεδομένα προηγούμενων ετών.

Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στο πεδίο του εμπορίου. Ο ρωσικός ναυτιλιακός όμιλος FESCO ανακοίνωσε την αναστολή νέων παραγγελιοδοσιών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, έπειτα από επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) εναντίον πλοίου του. Αντίστοιχα, η Ρωσία συνεχίζει τα αμείλικτα πλήγματα γύρω από την Οδησσό, κόμβο από τον οποίο διακινείται πάνω από το 90% των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών. Παρά τις προσπάθειες του Κιέβου να βρει εναλλακτικές διόδους, ο υπουργός Γεωργίας Βιτάλι Κοβάλ παραδέχτηκε ότι αυτές δεν μπορούν να καλύψουν παρά μόνο το ήμισυ του κανονικού όγκου.

Την ίδια στιγμή, σοβαροί τριγμοί καταγράφονται και στην αγορά ενέργειας. Οι ουκρανικές επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές σε δεξαμενόπλοια και οδήγησαν σε προσωρινή παύση φόρτωσης στο Νοβοροσίσκ και σε τερματικούς σταθμούς της κοινοπραξίας CPC, η οποία διακινεί το 80% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Καζακστάν. Η ναυλομεσιτική εταιρεία BRS προειδοποιεί για πιθανές μακροπρόθεσμες διαταραχές στις ροές.

Η αβεβαιότητα αυτή μεταφράζεται άμεσα σε υπέρογκο κόστος για τη ναυτιλία. Το μέσο ημερήσιο κόστος ναύλωσης για δεξαμενόπλοια στη Μαύρη Θάλασσα έχει εκτοξευθεί πάνω από τα 300.000 δολάρια, ενώ τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου έφτασαν έως και το 2% της αξίας του πλοίου. Όπως επισημαίνει ο Niels Rasmussen, επικεφαλής αναλυτής της BIMCO, εάν η κατάσταση διατηρηθεί, ο παγκόσμιος όγκος μεταφορών αργού πετρελαίου ενδέχεται να συρρικνωθεί κατά 3%, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια ήδη ευάλωτη αγορά.