Κιτ επιβίωσης 72 ωρών: Τι προβλέπουν οι νέες οδηγίες της Κομισιόν για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες και σύνθετες προκλήσεις —από τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης και τις φυσικές καταστροφές μέχρι τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις υβριδικές απειλές— η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναβαθμίζει τη στρατηγική της για την πολιτική προστασία. Στο επίκεντρο των νέων κατευθυντήριων γραμμών τίθεται η ατομική και οικιακή ετοιμότητα, με βασικό άξονα τη δημιουργία ενός «σακιδίου έκτακτης ανάγκης» που διασφαλίζει την αυτονομία των πολιτών για τουλάχιστον 72 ώρες.

Η στρατηγική αυτάρκειας των 72 ωρών απέναντι σε πολυδιάστατες κρίσεις

Η βασική φιλοσοφία πίσω από το λεγόμενο «όριο των 72 ωρών» έγκειται στο γεγονός ότι, σε περιπτώσεις γενικευμένων κρίσεων —όπως μια εκτεταμένη διακοπή ρεύματος (blackout), μια ισχυρή σεισμική δόνηση ή μια καταστροφική πλημμύρα— οι κρατικές υπηρεσίες διάσωσης και ανεφοδιασμού ενδέχεται να χρειαστούν έως και τρεις ημέρες για να φτάσουν σε όλες τις πληγείσες περιοχές. Κατά συνέπεια, η ικανότητα κάθε νοικοκυριού να παραμείνει αυτόνομο και ασφαλές κρίνεται θεμελιώδης για τη συνολική ανθεκτικότητα της κοινωνίας.

Η πρωτοβουλία των Βρυξελλών αντλεί διδάγματα από τις πρακτικές των σκανδιναβικών χωρών, όπως η Φινλανδία και η Σουηδία, οι οποίες διαθέτουν μακρά παράδοση στην κουλτούρα της καθολικής άμυνας και της πρόληψης, προτρέποντας τους πολίτες να αναπτύξουν σχετικές δεξιότητες και προμήθειες.

Τι περιλαμβάνει το βασικό σακίδιο έκτακτης ανάγκης

Σύμφωνα με τις συστάσεις, το σακίδιο επιβίωσης πρέπει να είναι αποθηκευμένο σε εύκολα προσβάσιμο σημείο, να μεταφέρεται απρόσκοπτα από ένα άτομο και να περιλαμβάνει είδη πρώτης γραμμής:

• Νερό και διατροφή: Τουλάχιστον τρία λίτρα πόσιμου νερού ανά άτομο ημερησίως (για κατανάλωση και βασική υγιεινή), καθώς και μη αλλοιώσιμα τρόφιμα υψηλής θερμιδικής αξίας, όπως κονσέρβες, μπάρες δημητριακών και αποξηραμένοι καρποί.
• Επικοινωνία και φωτισμός: Φακός (ιδανικά με δυναμό ή εφεδρικές μπαταρίες), φορητό ραδιόφωνο μπαταρίας ή μανιβέλας για τη λήψη οδηγιών από τις αρχές όταν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας καταρρέουν, καθώς και φορτισμένες φορητές μπαταρίες (power banks).
• Φαρμακείο και υγιεινή: Πλήρες κιτ πρώτων βοηθειών, ατομικά συνταγογραφούμενα φάρμακα για τουλάχιστον μία εβδομάδα, απολυμαντικά μαντηλάκια και βασικά είδη προσωπικής υγιεινής.
• Προστασία και έγγραφα: Ισοθερμική κουβέρτα επιβίωσης, σφυρίχτρα έκτακτης ανάγκης, πολυεργαλείο, αδιάβροχη θήκη με φωτοτυπίες βασικών εγγράφων (ταυτότητες, διαβατήρια, ασφαλιστήρια συμβόλαια) και μικρό ποσό μετρητών σε χαρτονομίσματα μικρής αξίας.

Από την ατομική ευθύνη στη συλλογική ανθεκτικότητα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογραμμίζει πως η ενίσχυση της ατομικής ετοιμότητας δεν μετακυλίει τις ευθύνες του κράτους στον πολίτη. Αντίθετα, λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος για τους μηχανισμούς πολιτικής προστασίας: όταν ο γενικός πληθυσμός διαθέτει τα μέσα να καλύψει τις πρώτες βασικές ανάγκες του, οι διασώστες και οι δυνάμεις ασφαλείας μπορούν να επικεντρωθούν απρόσκοπτα στις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και στα κρίσιμα σημεία παρέμβασης.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται η εξειδίκευση των οδηγιών σε εθνικό επίπεδο, με τα κράτη-μέλη να καλούνται να οργανώσουν εκστρατείες ενημέρωσης, εναρμονίζοντας τις κατευθύνσεις της Κομισιόν με τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά και κλιματικά χαρακτηριστικά της κάθε χώρας.