Έκθεση Fed: Η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται στη μεγαλύτερη απειλή για το χρηματοπιστωτικό σύστημα

Στην κορυφή των ανησυχιών για τη σταθερότητα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος εκτινάχθηκε η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης (AI), σύμφωνα με τη νεότερη «Έκθεση για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα» της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Fed). Οι κίνδυνοι που σχετίζονται τόσο με την ίδια την τεχνολογία όσο και με το πρωτοφανές κύμα επενδύσεων και δανεισμού γύρω από αυτήν βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο του προβληματισμού των κορυφαίων παραγόντων της αγοράς.

Απότομη κλιμάκωση των φόβων και κίνδυνος διόρθωσης στις αγορές

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το συντριπτικό 87% των ερωτηθέντων χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη ως σοβαρό κίνδυνο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η μεταβολή είναι θεαματική, καθώς στην αντίστοιχη έκδοση του περασμένου Μαΐου μόλις το 50% είχε εκφράσει ανάλογο προβληματισμό. Τα στελέχη των αγορών εστιάζουν πρωτίστως στην απειλή σοβαρών κυβερνοεπιθέσεων (43%), στη χρήση εξαιρετικά πολύπλοκων μορφών χρηματοδότησης, αλλά και στο ενδεχόμενο μιας απότομης επιβράδυνσης της κερδοφορίας του κλάδου, η οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρεία διόρθωση στα περιουσιακά στοιχεία υψηλού ρίσκου (52%).

Παράλληλα, το 48% των συμμετεχόντων επισήμανε την πίεση από τα υψηλότερα μακροπρόθεσμα επιτόκια, ενώ το 43% ανέφερε ως μείζον ζήτημα τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους. Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα διεξήχθη τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, πριν δηλαδή από την πρόσφατη αναταραχή στην κορυφαία κατασκευάστρια τσιπ Nvidia με την παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ, αλλά και πριν από τις πρόσφατες αμερικανικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Εκρηκτική άνοδος του χρέους για υποδομές AI και data centers

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η Fed στον δανεισμό που τροφοδοτεί την κούρσα της τεχνολογίας. Η έκδοση χρέους που συνδέεται άμεσα με κέντρα δεδομένων (data centers) και άλλες προηγμένες υπολογιστικές υποδομές εκτινάχθηκε στα 680 δισεκατομμύρια δολάρια έως τον Οκτώβριο, ποσό που αποτελεί πενταπλάσιο μέγεθος σε σύγκριση με το σύνολο του 2023. Ο εν λόγω δανεισμός αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το ένα τρίτο του συνόλου των εκδόσεων εταιρικού χρέους επενδυτικής βαθμίδας στις ΗΠΑ, ενώ πριν από τρία χρόνια δεν ξεπερνούσε το 6%.

Η κεντρική τράπεζα συνέκρινε μάλιστα τη σημερινή φρενίτιδα με τον επενδυτικό κύκλο στις τηλεπικοινωνίες ευρείας ζώνης στα τέλη της δεκαετίας του 1990, προειδοποιώντας ότι ο τρέχων κύκλος ενδέχεται πολύ σύντομα να υπερβεί εκείνη την ιστορική περίοδο σε μέγεθος και ένταση.

Το «αόρατο» ρίσκο των 3 τρισ. δολαρίων και η κυκλική χρηματοδότηση

Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία της έκθεσης αφορά τα αδιαφανή και περίπλοκα χρηματοδοτικά σχήματα. Μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων, μισθώσεων και εγγυήσεων, τεχνολογικοί κολοσσοί (hyperscalers) στηρίζουν τη χρηματοδότηση έργων από τρίτες εταιρείες, ενώ παράλληλα συμμετέχουν στο μετοχικό τους κεφάλαιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Fed, το σύνολο του χρέους, των εγγυήσεων και των μελλοντικών μισθώσεων που συνδέονται με αυτές τις υποδομές ενδέχεται να ξεπερνά τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Αυτές οι πρακτικές «κυκλικής χρηματοδότησης» ενδέχεται να σημαίνουν ότι η πραγματική έκθεση των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας σε μια οικονομική κάμψη είναι σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι αποτυπώνεται στους ισολογισμούς τους. Οι σύνθετες διασυνδέσεις μεταξύ των data centers, των δημόσιων αγορών ομολόγων, του ιδιωτικού δανεισμού και των οχημάτων ειδικού σκοπού δημιουργούν τρωτά σημεία που επιβάλλουν διαρκή εποπτεία.