Ισπανία: Πώς στήθηκε η μαζική επιχείρηση μεταναστευτικής ροής στη Θέουτα μέσω Instagram και WhatsApp

Στο «μικροσκόπιο» των ισπανικών αρχών βρίσκονται δεκάδες λογαριασμοί και κλειστές διαδικτυακές ομάδες σε Instagram και WhatsApp, οι οποίες φέρεται να λειτούργησαν ως καταλύτης για τη μαζική έλευση χιλιάδων μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της ισπανικής εφημερίδας ABC, η κινητοποίηση πυροδοτήθηκε από μια απλή προτροπή, το σύνθημα «Pásalo» («Προώθησέ το»), το οποίο στόχευε στην αστραπιαία διάδοση της πληροφορίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι ισπανικές διωκτικές αρχές, αξιολογώντας μαρτυρίες νεαρών Μαροκινών που κατάφεραν να φτάσουν στο ισπανικό έδαφος, διαπιστώνουν ότι οι συμμετέχοντες ενημερώνονταν σε πραγματικό χρόνο για τα σημεία συγκέντρωσης, τις ακριβείς ώρες μετακίνησης, καθώς και για μεθόδους αποφυγής των συνοριακών ελέγχων. Παράλληλα, διαπιστώθηκε η διασπορά ψευδών ειδήσεων, με αναρτήσεις που υποστήριζαν εσφαλμένα ότι τα σύνορα είναι ανοιχτά ή ότι οι ισπανικές δυνάμεις δεν πραγματοποιούν επαναπροωθήσεις, ενισχύοντας έτσι το λεγόμενο «φαινόμενο έλξης».

Η κατάσταση στη Θέουτα πήρε δραματικές διαστάσεις, καθώς, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών της Ισπανίας, περίπου 49.000 άνθρωποι εισήλθαν στον θύλακα δια ξηράς και θαλάσσης από το Μαρόκο μέσα σε λίγα μόλις 24ωρα. Η ροή, η οποία περιέγραφε ακόμα και ολόκληρες οικογένειες να κινούνται προς τα σύνορα, συνεχίστηκε αμείωτη καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Ωστόσο, το τίμημα υπήρξε βαρύ, με 18 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να φτάσουν στην Ευρώπη κολυμπώντας ή διασχίζοντας τα σύνορα.

Μπροστά σε αυτή την πρωτοφανή κρίση, η κυβέρνηση στη Μαδρίτη προχώρησε στην ανάπτυξη μονάδων του Στρατού Ξηράς για την ενίσχυση της Guardia Civil, καθώς οι τοπικές δομές υποδοχής έχουν ξεπεράσει προ πολλού τα όρια αντοχής τους. Την ίδια στιγμή, αποφασίστηκε το προσωρινό κλείσιμο της συνοριακής διάβασης Μπένι Ενζάρ στη Μελίγια, τον δεύτερο ισπανικό θύλακα στην περιοχή, μετά από νέες απόπειρες μαζικής εισόδου.

Οι Αρχές στην Ισπανία υπενθυμίζουν ότι ανάλογα γεγονότα είχαν καταγραφεί και τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν είχε οργανωθεί η λεγόμενη «Gran Convocatoria» («Μεγάλη Συγκέντρωση») μέσω διαδικτύου. Παρότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επίσημες ενδείξεις για την ύπαρξη ενός ενιαίου, μεγάλου διεθνούς κυκλώματος διακίνησης, η ευκολία με την οποία τα social media μπορούν να αξιοποιηθούν για τον συντονισμό μεταναστευτικών ροών προβληματίζει έντονα τις ευρωπαϊκές αρχές ασφαλείας.