Ιδιωτικό χρέος: Οι 16 νέες παρεμβάσεις – Όλες οι αλλαγές για δανειολήπτες και servicers

Σε μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση του πλαισίου διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θεσπίζοντας 16 νέες στοχευμένες παρεμβάσεις. Το νέο θεσμικό πλέγμα εισάγει για πρώτη φορά αυστηρά χρονικά όρια, δεσμευτικούς κανόνες και δραστικές κυρώσεις για την προστασία των δανειοληπτών, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τον έλεγχο στη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Ισχυρή ασπίδα προστασίας και νέοι κανόνες για τους οφειλέτες

Το πρώτο σκέλος των παρεμβάσεων εστιάζει στην ουσιαστική θωράκιση των πολιτών, εισάγοντας οκτώ συγκεκριμένα μέτρα προστασίας. Ειδικότερα, στις διμερείς ρυθμίσεις ορίζεται πλέον ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής, βάζοντας τέλος σε πρακτικές του παρελθόντος όπου οι απαιτήσεις έφταναν έως και το 50% της οφειλής. Παράλληλα, η διαδικασία διαπραγμάτευσης αποκτά συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα: ο πιστωτής οφείλει να απαντήσει εντός τριών μηνών και η όλη διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.

Ιδιαίτερα ενισχυμένη εμφανίζεται η προστασία για τον συνεπή οφειλέτη. Όσο τηρείται μια ενεργή ρύθμιση, απαγορεύεται ρητά η λήψη μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε περίπτωση παραβίασης του κανόνα αυτού, η πράξη καθίσταται αυτοδικαίως άκυρη, ο δανειολήπτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η διάρκεια της ρύθμισης παρατείνεται ισόχρονα χωρίς επιβάρυνση, ενώ ενεργοποιούνται βαριά διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.

Επιπλέον, τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από οποιονδήποτε πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλει τεκμηριωμένη και βιώσιμη πρόταση ρύθμισης, προσαρμοσμένη στην πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Ο πολίτης αποκτά επίσης δικαίωμα σε πλήρη ενημέρωση για την εικόνα του χρέους του, με ρητή πρόβλεψη αναστολής της τοκοφορίας εάν τα σχετικά στοιχεία δεν παρασχεθούν εντός 45 ημερών. Τέλος, αποσαφηνίζεται η ισχύς των ανώτατων ορίων οφειλών βάσει των νόμων του 2000 και 2004, ανακόπτοντας την υπέρμετρη διόγκωση των χρεών.

Αυστηρή εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία για τους servicers

Το δεύτερο σκέλος της μεταρρύθμισης θέτει τις εταιρείες διαχείρισης υπό αυστηρότερο εποπτικό καθεστώς. Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης που αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας. Οι servicers δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα αναιτιολόγητης απόρριψης αιτημάτων, αλλά υποχρεούνται να αιτιολογούν εγγράφως κάθε αρνητική απάντηση, ενώ παρέχεται και η δυνατότητα προσφυγής στον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή.

Παράλληλα, οι εταιρείες υποχρεούνται να υποβάλλουν ετήσια στρατηγικά σχέδια στην Τράπεζα της Ελλάδος και να δημοσιοποιούν αναλυτικά στοιχεία για τις επιδόσεις και τις ρυθμίσεις τους. Για τις τιτλοποιήσεις που φέρουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου καθιερώνονται ανεξάρτητοι έλεγχοι, ενώ όλες οι κυρώσεις και τα πρόστιμα που επιβάλλονται θα δημοσιοποιούνται πλήρως, ενισχύοντας το αίσθημα δικαίου και τη διαφάνεια στην αγορά.