Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου: Το διπλωματικό πόκερ στην Κάσο και ο ρόλος-κλειδί της Γαλλίας

Σε μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση εισέρχεται το στρατηγικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI), καθώς η έκδοση της σχετικής NAVTEX σηματοδοτεί την έναρξη των ερευνητικών εργασιών στη θαλάσσια περιοχή της Κάσου. Η αποστολή του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo», το οποίο αναμένεται να επιχειρεί έως τον Μάρτιο του 2027 για λογαριασμό της γαλλικής εταιρείας Nexans, επαναφέρει στο προσκήνιο τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και θέτει εκ νέου σε δοκιμασία την αποφασιστικότητα της Αθήνας να προασπίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Η αντίδραση της Άγκυρας και το παρασκήνιο της γαλλικής παρέμβασης

Όπως αναμενόταν, η τουρκική πλευρά αντέδρασε άμεσα εκδίδοντας αντί-NAVTEX, με την οποία ισχυρίζεται ότι τμήμα της δεσμευμένης περιοχής επικαλύπτει την τουρκική υφαλοκρηπίδα, βάσει των μονομερών συντεταγμένων που κατέθεσε στον ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2020. Παρά τη ρητορική κλιμάκωση, διπλωματικές πηγές συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι δεν διαφαίνεται πρόθεση πρόκλησης θερμού επεισοδίου επί του πεδίου.

Κομβικό ρόλο στην εκτόνωση των πιθανών εντάσεων διαδραματίζει το Παρίσι. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η γαλλική πλευρά ανέλαβε να ενημερώσει την Άγκυρα για το χρονοδιάγραμμα και τη φύση των ερευνών, ακολουθώντας μια προσεκτική δίαυλο επικοινωνίας που δεν δημιουργεί τετελεσμένα εις βάρος των ελληνικών θέσεων ούτε συνιστά αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων. Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι δεν απαιτείται καμία άδεια από την Τουρκία για τη διεξαγωγή των ερευνών, πλην ενδεχόμενων τυπικών ειδοποιήσεων αποκλειστικά για λόγους ασφαλείας της ναυσιπλοΐας.

Από τα χωρικά ύδατα στο κρίσιμο όριο των έξι ναυτικών μιλίων

Το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει ότι το «Abeille Marengo», αποπλέοντας από το λιμάνι του Ηρακλείου, θα ξεκινήσει τις εργασίες εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων γύρω από την Κάσο. Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, θα κριθεί στη δεύτερη φάση, όταν το σκάφος κληθεί να επεκτείνει τις έρευνές του πέραν των έξι ναυτικών μιλίων, στην περιοχή όπου η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει de facto αμφισβητήσεις.

Η επιλογή της Κάσου έχει έντονο συμβολικό και νομικό βάρος, καθώς εκεί δοκιμάστηκαν και στο πρόσφατο παρελθόν τα αντανακλαστικά των δύο χωρών. Παράλληλα, η Άγκυρα έδειξε τις προθέσεις της εκδίδοντας αντίστοιχη αντί-NAVTEX και κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας για τις έρευνες του πλοίου «Kobi Ruegg» σχετικά με το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο EMC στην κυπριακή ΑΟΖ. Η ελληνική πλευρά παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα για όλα τα σενάρια, διαμηνύοντας πως το ενεργειακό έργο κοινού ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προχωρήσει απρόσκοπτα βάσει του Διεθνούς Δικαίου.