Εμανουέλ Μακρόν: Ζητά πανευρωπαϊκή απαγόρευση των social media για παιδιά κάτω των 15 ετών

Σε μια αποφασιστική κίνηση για την προστασία των ανηλίκων στον ψηφιακό κόσμο προχωρά ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο που θα απαγορεύει τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε νέους κάτω των 15 ετών. Σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Γάλλος πρόεδρος υπογραμμίζει με δραματικό τόνο ότι «η κατάσταση είναι επείγουσα» και απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση σε κοινοτικό επίπεδο.

Η ανάγκη για μία ενιαία «ψηφιακή ενηλικίωση» στην Ευρώπη

Η πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν έρχεται σε συνέχεια της εθνικής νομοθεσίας που έχει ήδη ψηφιστεί στη Γαλλία, η οποία θέτει ως όριο τα 15 έτη για την αυτόνομη πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ίδιος, τα εθνικά μέτρα από μόνα τους δεν επαρκούν σε έναν διασυνοριακό ψηφιακό χώρο. Για τον λόγο αυτό, κρίνεται αναγκαίο να υπάρξει εναρμόνιση των κανόνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέσω ενός νέου κανονιστικού κειμένου.

Ο Γάλλος πρόεδρος έχει ήδη συγκροτήσει έναν συνασπισμό κρατών-μελών της ΕΕ που στηρίζουν την καθιέρωση μιας κοινής «ψηφιακής πλειοψηφίας». Παρότι υπάρχουν επιμέρους αποκλίσεις μεταξύ των χωρών σχετικά με το ακριβές ηλικιακό όριο, η γενική κατεύθυνση συγκλίνει στην ανάγκη αυστηρότερης προστασίας των παιδιών και των εφήβων από τις αρνητικές επιπτώσεις του διαδικτύου.

Επαλήθευση ηλικίας και προστασία προσωπικών δεδομένων

Ένα από τα βασικά σημεία της πρότασης αφορά τον τρόπο εφαρμογής των περιορισμών στην πράξη. Ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθαρίζει ότι τα συστήματα ελέγχου δεν πρέπει να παραβιάζουν τα δικαιώματα των πολιτών, τονίζοντας πως «η επαλήθευση της ηλικίας πρέπει να στηρίζεται σε ένα σύνολο ισχυρών εθνικών και ευρωπαϊκών λύσεων που θα σέβονται τους κανόνες προστασίας της ιδιωτικής ζωής».

Η αποτελεσματική ταυτοποίηση της ηλικίας των χρηστών αποτελεί διαχρονικά ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά και νομικά εμπόδια για τις πλατφόρμες, καθώς απαιτείται η αποτροπή της πρόσβασης ανηλίκων χωρίς τη μαζική συλλογή ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων από τεχνολογικούς κολοσσούς.

Στο στόχαστρο οι εθιστικοί μηχανισμοί και τα όρια χρήσης

Πέρα από τον ηλικιακό αποκλεισμό, η γαλλική πρόταση θέτει στο επίκεντρο τον ίδιο τον σχεδιασμό των ψηφιακών πλατφορμών. Ο Εμανουέλ Μακρόν ζητά από τις Βρυξέλλες να συμπεριλάβουν ρυθμίσεις που θα στοχεύουν άμεσα τις εθιστικές λειτουργίες, όπως οι μηχανισμοί ατέρμονης κύλισης (infinite scroll) και οι συνεχείς ειδοποιήσεις.

Παράλληλα, προτείνεται η εισαγωγή αυστηρών προτύπων ασφαλείας από προεπιλογή (safety by design), τα οποία θα ενσωματώνουν αυτόματα χρονικά όρια χρήσης για τους νεαρούς χρήστες. Η πρωτοβουλία αναμένεται να ανοίξει έναν ευρύ κύκλο διαβουλεύσεων στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς πληθαίνουν οι επιστημονικές μελέτες που συνδέουν την ανεξέλεγκτη χρήση των social media με προβλήματα ψυχικής υγείας και συγκέντρωσης στους εφήβους.