Ελληνική οικονομία: Κατεβάζουν ταχύτητα κατανάλωση και επενδύσεις – Το κρίσιμο ορόσημο του 2027

Σύννεφα αβεβαιότητας αρχίζουν να πυκνώνουν γύρω από τους δύο βασικούς κινητήριους μοχλούς της ελληνικής οικονομίας: την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Καθώς ο ορίζοντας του 2027 πλησιάζει, η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει ένα σύνθετο αναπτυξιακό τεστ, καθώς θα πρέπει να διατηρήσει ικανοποιητικούς ρυθμούς μεγέθυνσης χωρίς το ισχυρό δίχτυ ασφαλείας των επιδοτήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και υπό τη σκιά των επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.

Ασφυξία στα νοικοκυριά και κόπωση στην κατανάλωση

Η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία σηκώνει παραδοσιακά το μεγαλύτερο βάρος του ΑΕΠ, καταγράφει ήδη έντονα σημάδια κόπωσης. Το παρατεταμένο κύμα ακρίβειας, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ενέργειας και στέγασης, συρρικνώνει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ, το 63% των νοικοκυριών δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ σχεδόν επτά στους δέκα πολίτες διαπιστώνουν επιδείνωση στα οικονομικά τους κατά τον τελευταίο χρόνο.

Όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, ο βραχυπρόθεσμος ρυθμός οικονομικής επέκτασης θα εξαρτηθεί πρωτίστως από την αντοχή της κατανάλωσης, η οποία δοκιμάζεται από το ανελαστικό κόστος διαβίωσης. Παράλληλα, αναλύσεις της Eurobank υπογραμμίζουν ότι το ήδη αρνητικό ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού, γεγονός που αποτυπώνεται και στους στόχους του προϋπολογισμού, όπου η ετήσια άνοδος της κατανάλωσης προβλέπεται να περιοριστεί στο 1,4% με 1,5% τα επόμενα έτη.

Το επενδυτικό κενό μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Την ίδια στιγμή, προβληματισμός επικρατεί και στο πεδίο του σχηματισμού παγίου κεφαλαίου. Οι εισροές των 39,95 δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης προσέφεραν ισχυρή τόνωση στο ΑΕΠ, ωστόσο η σταδιακή ολοκλήρωση του προγράμματος δημιουργεί ένα χρηματοδοτικό κενό που θα πρέπει να καλυφθεί άμεσα από άλλες πηγές.

Ενώ το οικονομικό επιτελείο προβλέπει διατήρηση υψηλών ρυθμών επενδυτικής αύξησης για το 2027 (της τάξης του 7,9%), οι διεθνείς οργανισμοί εμφανίζονται σαφώς πιο επιφυλακτικοί. Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί τον πήχυ των επενδύσεων μόλις στο 1,3%, ο ΟΟΣΑ στο 3,2% και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο 3%. Παρότι τα συμβασιοποιημένα δάνεια και το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 (ύψους 23 δισ. ευρώ) αναμένεται να μετριάσουν τους κραδασμούς, οι αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο καθυστερήσεων στην απορρόφηση των πόρων, αλλά και για πιθανή κόπωση των μεταρρυθμίσεων ενόψει των εθνικών εκλογών του 2027.