Άρειος Πάγος: «Φρένο» στη μονιμοποίηση συμβασιούχων στο Δημόσιο – Τι σημαίνει για τους 27.500 εργαζόμενους της ΔΥΠΑ

Μία καθοριστική απόφαση που ανατρέπει τα δεδομένα για χιλιάδες εργαζομένους με συμβάσεις ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα εξέδωσε ο Άρειος Πάγος. Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έθεσε οριστικό «μπλόκο» στις δυνατότητες μονιμοποίησης συμβασιούχων, επικαλούμενο τις ρητές συνταγματικές απαγορεύσεις. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα το καθεστώς εργασίας δεκάδων χιλιάδων απασχολούμενων, με επίκεντρο τους 27.500 εργαζόμενους που έχουν τοποθετηθεί σε φορείς του κράτους μέσω ειδικών προγραμμάτων της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Το συνταγματικό πλαίσιο και το σκεπτικό του δικαστηρίου

Σύμφωνα με τη δικαστική κρίση, επαναβεβαιώνονται με απόλυτη σαφήνεια οι περιορισμοί που θέτει το Άρθρο 103 του Συντάγματος, όπως αυτό αναθεωρήθηκε το 2001. Το ανώτατο δικαστήριο υπογραμμίζει ότι απαγορεύεται κατηγορηματικά η μετατροπή των συμβάσεων ορισμένου χρόνου ή έργου σε συμβάσεις αορίστου χρόνου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ανεξάρτητα από το εάν οι εργαζόμενοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

Το σκεπτικό της απόφασης αποσαφηνίζει ότι η δικαστική οδός δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταστρατήγηση του Συντάγματος, ακόμη και όταν προβάλλεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 1999/70/ΕΚ σχετικά με την κατάχρηση διαδοχικών συμβάσεων. Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι ο εθνικός συνταγματικός νομοθέτης έχει προβλέψει ειδικές δικλίδες για την πρόσληψη προσωπικού στο Δημόσιο αποκλειστικά μέσω διαφανών διαδικασιών, όπως αυτές που διενεργούνται υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ.

Τι σηματοδοτεί η απόφαση για τους εργαζόμενους της ΔΥΠΑ

Η απόφαση αποτελεί ισχυρό πλήγμα για τους 27.500 συμβασιούχους που απασχολούνται μέσω προγραμμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα και ειδικών δράσεων της ΔΥΠΑ σε δήμους, περιφέρειες, υπουργεία και νοσοκομεία. Πολλοί από αυτούς τους εργαζόμενους είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη διεκδικώντας την παραμονή τους στην εργασία, συχνά εξασφαλίζοντας προσωρινές διαταγές ή ασφαλιστικά μέτρα που παρέτειναν την παραμονή τους στις θέσεις τους για μήνες ή και έτη.

Με τα νέα δεδομένα, οι ελπίδες για δικαστική αναγνώριση σχέσης εργασίας αορίστου χρόνου εξανεμίζονται. Με τη λήξη των προγραμμάτων ή των τρεχουσών παρατάσεων, οι συμβάσεις τους θα ολοκληρώνονται χωρίς δυνατότητα περαιτέρω νομικής διεκδίκησης μονιμοποίησης. Αυτό οδηγεί σε άμεση αποχώρηση μεγάλου μέρους του προσωπικού που στελέχωνε κρίσιμες δομές τα τελευταία χρόνια.

Οι επιπτώσεις στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών

Πέρα από την εργασιακή ανασφάλεια που δημιουργείται για χιλιάδες νοικοκυριά, η απόφαση προκαλεί έντονο προβληματισμό και στους εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δήμοι και δημοτικές επιχειρήσεις βασίζουν σημαντικό μέρος της καθημερινής λειτουργίας τους –από την καθαριότητα και το πράσινο έως τις κοινωνικές υπηρεσίες– σε συμβασιούχους προγραμμάτων της ΔΥΠΑ.

Η αποχώρηση αυτού του έμπειρου προσωπικού αναμένεται να δημιουργήσει άμεσα λειτουργικά κενά. Πλέον, το βάρος μετατοπίζεται στην κεντρική διοίκηση, η οποία καλείται να επισπεύσει τις διαδικασίες για μόνιμες προσλήψεις μέσω τακτικών διαγωνισμών, προκειμένου να καλυφθούν οι πραγματικές και διαπιστωμένες ανάγκες των υπηρεσιών του κράτους.