Έρη Ρίτσου: Αιχμές κατά του Γιώργου Χατζιδάκι για την προστασία της πνευματικής κληρονομιάς

Νέα τροπή παίρνει η δημόσια αντιπαράθεση γύρω από τη διαχείριση της πνευματικής κληρονομιάς μεγάλων Ελλήνων δημιουργών, με την Έρη Ρίτσου να εξαπολύει νέα αιχμή κατά του Γιώργου Χατζιδάκι. Με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις και τη στάση του γιου του αείμνηστου συνθέτη, η κόρη του κορυφαίου Έλληνα ποιητή Γιάννη Ρίτσου πήρε θέση, ξεκαθαρίζοντας τη δική της φιλοσοφία απέναντι στο τεράστιο λογοτεχνικό έργο του πατέρα της.

Μιλώντας για τον ρόλο της ως κληρονόμου, η Έρη Ρίτσου ήταν απόλυτη: «Δεν θεωρώ ότι είμαι ένα είδος σωματοφύλακας του έργου, γιατί δεν θεωρώ ότι το έργο έχει ανάγκη τέτοιας προστασίας». Με αυτή τη φράση, διαφοροποιήθηκε ξεκάθαρα από πρακτικές που παραπέμπουν σε υπερπροστατευτικές ή αυστηρές προσεγγίσεις όσον αφορά την αξιοποίηση και την προβολή των πολιτιστικών θησαυρών της χώρας.

Αναφερόμενη εμμέσως πλην σαφώς στη συζήτηση που έχει ανοίξει στον δημόσιο διάλογο από τον Γιώργο Χατζιδάκι, η Έρη Ρίτσου σημείωσε με νόημα ότι «ο πατέρας μου δεν έγραψε ποίηση για να έχω προίκα». Υπογράμμισε ότι η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου ανήκει στον ελληνικό λαό και στην παγκόσμια λογοτεχνία, και δεν αποτελεί ένα ιδιωτικό περιουσιακό στοιχείο που χρήζει περιχαράκωσης, αλλά ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού που πρέπει να αναπνέει ελεύθερα.

Η τοποθέτηση αυτή αναζωπυρώνει τη συζήτηση στους κόλπους των απογόνων μεγάλων καλλιτεχνών σχετικά με το πώς πρέπει να διαχειρίζονται τα πνευματικά δικαιώματα και η μνήμη των δημιουργών. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι υπερασπίζονται έναν αυστηρό έλεγχο για την αποφυγή εμπορευματοποίησης ή αλλοίωσης του έργου, και από την άλλη όσοι, όπως η Έρη Ρίτσου, πιστεύουν στη φυσική ροή της τέχνης και στην απρόσκοπτη επαφή του κοινού με αυτήν.

Το ζήτημα της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς παραμένει επίκαιρο, καθώς οι κληρονόμοι καλούνται συχνά να ισορροπήσουν ανάμεσα στον σεβασμό προς τους δημιουργούς και τις σύγχρονες ανάγκες προβολής της τέχνης. Η στάση της Έρης Ρίτσου έρχεται να υπενθυμίσει ότι η μεγάλη λογοτεχνία δεν χρειάζεται κηδεμόνες, αλλά αναγνώστες που θα τη φέρουν στο σήμερα.